مقایسه غلظت عناصر غذایی پرمصرف در بنه زعفران در مزارع چندساله در خراسان جنوبی

زعفران ).L sativus Crocus )یکی از گیاهان بومی و ارزشمند ایران است که مصرف صحیح عناصر غذایی در رشد و نمو و تولید محصول آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا که زعفران از طریق بنه تکثیر مییابد، لذا تولید بنههای دختری بزرگ از طریق تغذیه مناسب همواره مورد توجه بوده است. این تحقیق با هدف تعیین غلظت عناصر غذایی پرمصرف شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم در بنه گیاه زعفران در تعدادی از اگرواکوسیستمهای خراسان جنوبی در سال 1360 انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از دو منطقه قائن و نهبندان از مزارع سه، پنج و هفت ساله تهیه گردید و از هر منطقه، سه مزرعه انتخاب و از هر مزرعه، سه کرت و از هر کرت یک نمونه بنه انتخاب شد. غلظت عناصر غذایی در بنه بر اساس روشهای استاندارد اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد که غلظت عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم به طور معنیداری تحت تأثیر منطقه و سن مزرعه قرار گرفت )41/4≤P .)اثر متقابل منطقه و سن مزرعه بر درصد نیتروژن بنه معنیدار نبود، ولی غلظت عناصر غذایی فسفر و پتاسیم بنه را تحت تأثیر قرار داد. بیشترین غلظت نیتروژن بنه در مزارع سه ساله در شهرستان قائن به دست آمد. همچنین غلظت نیتروژن بنه در مزارع هفت ساله کاهش معنیداری نسبت به مزارع سه ساله داشت. غلظت فسفر و پتاسیم بنه در مزارع پنج ساله قائن افزایش معنیداری نسبت به مزارع سه و هفت ساله دو شهرستان داشت. همچنین مزارع پنج ساله شهرستان قائن به دلیل داشتن میزان بالای غلظت عناصر غذایی پرمصرف با مقدار 23/7 کیلوگرم در هکتار ماده خشک دارای بیشترین عملکرد بود. در مجموع، انتخاب بنه با وزن مناسب برای کاشت، استفاده مناسب از عناصر غذایی به ویژه نیتروژن، فسفر، پتاسیم و همچنین موازنه صحیح آن در خاک می تواند در افزایش عملکرد و ثبات حاصلخیزی خاک مؤثر باشد.

Saffron (Crocus sativus L.) is one of the native and valuable plants of Iran that proper use of nutrients is particularly important in its development and production. Since saffron is reproduced by corm, so always been considered production of replacement corms through appropriate nutrition. Therefore, this study was conducted to determine macro nutrients concentrations (such as nitrogen (N), phosphorus (P) and potassium (K)) in corm of saffron in perennial farms in South Khorasan during 2015. The information of two regions (including Qaen and Nehbandan) were collected from 3, 5 and 7-year-old, then from each farm mentioned above, three farms and three samples as replicates were randomly selected. The concentrations of
macronutrients in corm were analyzed based on standard laboratory methods. Results revealed that concentrations of N, P and K in corm were significantly affected by region and field age (P≤0.01). The interaction between region and field age was not significant on nitrogen concentration, but the concentrations of phosphorus and potassium in corm were affected. Also, corm had the highest nitrogen concentration in the fields of 3-year-old in Qaen. Corm nitrogen concentration of 7-year-old significantly reduced compared to 3- year-old farms. P and K concentrations significantly increased in corm of 5 and 7 -year old farms in Qaen compared to the fields of 5-year-old. Farms of 5-year-old in Qaen had highest yield of dry matter (7.23 kg.ha 1) due to high levels of nutrients such as P, K and N. Generally, corm selection with optimum weight for sowing and proper use of nutrients, especially N, P and K, as well as their correct balance in soil, can be effective in yield increment and stability of soil fertility.