تعیین آب کاربردی و بهره‌وری مصرف آب در مزارع زعفران استان خراسان رضوی

در خصوص حجم آب آبیاری در بخش کشاورزی اعداد و ارقام ارائه شده در کشور بسیار متفاوت بوده و در خصوص صحت آن‌ها نیز تردیدهای جدی وجود دارد. بنابراین، هدف اصلی از این طرح تحقیقاتی، اندازه‌گیری مستقیم و مزرعه‌ای آب آبیاری زراعت زعفران تحت مدیریت کشاورزان است. بدین ترتیب، حجم آب مصرف شده برای تولید زعفران در شهرستان‌های عمده استان‌ خراسان رضوی (تربت‌حیدریه، زاوه و گناباد) در 18 پرسشنامه اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل از اندازه‌گیری‌های میدانی نشان داد که بیشترین حجم آب آبیاری زعفران متعلق به آبیاری سطحی به میزان 4691 مترمکعب در هکتار و کمترین آن مربوط به آبیاری با لوله‌های پیفلکس به میزان 3713 مترمکعب در هکتار و آبیاری با رول لاین با حجم آب آبیاری 3900 مترمکعب در هکتار رتبه دوم را دارا بود. حجم آب آبیاری زعفران در شهرستان‌های تربت‌حیدریه، زاوه و گناباد به ترتیب به میزان 4974، 4816 و 4517 مترمکعب در هکتار بود. متوسط عملکرد زعفران در شهرستان‌های زاوه و تربت‌حیدریه به میزان 3/7 کیلوگرم در هکتار و در شهرستان گناباد به میزان 5 کیلوگرم بر هکتار بود. بیشترین بهره‌وری مصرف آب در شهرستان زاوه به میزان 001669/0 کیلوگرم بر مترمکعب و کمترین آن مربوط به شهرستان گناباد به میزان 001076/0 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. راندمان کاربرد بر اساس آمار ده‌ساله در شهرستان‌های زاوه، تربت‌حیدریه و گناباد به ترتیب برابر با 51، 49 و 87 درصد بدست آمد.

Regarding the volume of irrigation water in the agricultural sector, the figures presented in the country are very different and there are serious doubts about their accuracy. Therefore, the main purpose of this research project is direct measurement and irrigation water fields of saffron cultivation under farmers’ management. Thus, the volume of water used for saffron production in major cities of Khorasan Razavi province (Torbat-e-Heydariyeh, Zaveh and Gonabad) was measured in 18 questionnaires. The results of field measurements showed that the highest volume of saffron irrigation water belongs to surface irrigation at 4691 cubic meters per hectare and the lowest is related to irrigation with Piflex pipes at 3713 cubic meters per hectare and roll irrigation with irrigation water volume of 3900 Cubic meters per hectare was ranked second. The volume of saffron irrigation water in Torbat-e-Heydariyeh, Zaveh and Gonabad cities was 4974, 4816 and 4517 cubic meters per hectare, respectively. The average yield of saffron in Zaveh and Torbat-e Heydarieh counties was 7.3 kg / ha and in Gonabad county was 5 kg / ha. The highest water consumption efficiency in Zaveh city was 0.001669 kg / m3 and the lowest was related to Gonabad city (0.001076 kg / m3). Application efficiency based on ten-year statistics in Zaveh, Torbat-e Heydarieh and Gonabad counties was 51, 49 and 87%, respectively.