اثر محافظت‌کننده کبدی و آنتی‌اکسیدانی عصاره الکلی کلاله زعفران در برابر سمیت ناشی از وینکریستین سولفات در موش‌های صحرایی

وینکریستین (VCR) یک داروی ضد سرطان مهم است که برای کبد بسیار سمی می‌باشد. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر محافظتی عصاره الکلی کلاله‌ی زعفران در برابر هپاتوتوکسیسیته وینکریستین در موش صحرایی انجام شد. تعداد کل ۵۰ موش به‌طور تصادفی به ۱۰ گروه تقسیم شدند که شامل گروه‌های کنترل، موش‌هایی که ۰.۲۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم (گروه A)، ۰.۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم (گروه B)، ۰.۷۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم (گروه C) وینکریستین دریافت کردند، گروه‌هایی که ۰.۲۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۰.۵ میلی‌گرم زعفران (گروه D)، ۰.۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۰.۵ میلی‌گرم زعفران (گروه E)، ۰.۷۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۰.۵ میلی‌گرم زعفران (گروه F)، ۰.۲۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۱ میلی‌گرم زعفران (گروه G)، ۰.۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۱ میلی‌گرم زعفران (گروه H)، و ۰.۷۵ میلی‌گرم وینکریستین + ۱ میلی‌گرم زعفران (گروه I) دریافت کردند. سطح سرمی آنزیم‌های کبدی، شامل آسپارتات ترانس‌آمیناز (AST)، آلانین ترانس‌آمیناز (ALT)، آلکالین فسفاتاز (ALP) و بیلی‌روبین با استفاده از کیت‌های خاص در پایان دوره آزمایشی اندازه‌گیری شد.مقادیر ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل سرم (TAC) و مالون‌دی‌آلدهید (MDA) به ترتیب با استفاده از روش‌های توان آنتی‌اکسیدانی کاهنده فریک (FRAP) و واکنش تیو باربیتوریک اسید (TBAR) اندازه‌گیری شدند. تجویز VCR، به ویژه با غلظت 0.75 میلی‌گرم بر کیلوگرم، موجب آسیب شدید کبدی با افزایش قابل توجه در سطوح آنزیم‌های AST (582.0±39.45 واحد بین‌المللی)، ALT (124.0±5.92 واحد بین‌المللی)، ALP (939.8±89.8 واحد بین‌المللی) و بیلی‌روبین (0.17±0.008) شد. همچنین، تجویز VCR باعث افزایش قابل توجه سطح MDA سرم (0.49±0.021 نانومول بر میلی‌لیتر) شد، در حالی که مقدار TAC به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (241.27±18.27 میکرومول بر لیتر). این اثرات وابسته به دوز بودند. درمان با عصاره زعفران فعالیت آنزیم‌های کبدی و مقادیر MDA را در موش‌های دچار هپاتوتوکسیسیته کاهش داد و محتوای TAC سرم به‌طور قابل توجهی افزایش یافت. این اثرات در موش‌هایی که 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم عصاره گیاهی دریافت کردند، مشهودتر بود.مصرف زعفران، به ویژه در غلظت‌های بالاتر، می‌تواند سمیت کبدی ناشی از VCR، کاهش آنتی‌اکسیدان‌ها و پراکسیداسیون لیپیدها را کاهش دهد، که احتمالاً به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی آن است.

Vincristine (VCR) is an important anti-cancer drug, which is highly toxic for the liver. This study aimed at evaluating the protective effect of alcoholic extract of saffron stigma against vincristine hepatotoxicity in the rat. A total number of 50 rats were randomly divided into 10 groups, including controls, rats receiving 0.25 mg/kg (A group), 0.5 mg/kg (B group), 0.75 mg/kg (C group) VCR, 0.25 mg/kg VCR + 0.5 mg/kg saffron (D group), 0.5 mg/kg VCR + 0.5 mg/kg saffron (E group), 0.75 mg/kg VCR + 0.5 mg/kg saffron (F group), 0.25 mg/kg VCR + 1mg/kg saffron (G group), 0.5 mg/kg VCR + 1 mg/kg saffron (H group), and 0.75 mg/kg VCR + 1 mg/kg saffron (I group) groups. Serum level of liver enzymes, including aspartate transaminase (AST), alanine transaminase (ALT), alkaline phosphatase (ALP), and bilirubin were measured using specific kits at the end of the experimental period. Serum total antioxidant capacity (TAC) and malondialdehyde (MDA) values were measured using ferric reducing antioxidant of power (FRAP) and thiobarbituric acid reaction (TBAR) methods, respectively. Administration of VCR, especially at the concentration of 0.75mg/kg, caused severe hepatic injury with significant increase in the levels of AST (582.0±39.45 UI), ALT (124.0±5.92 UI), ALP (939.8±89.8 UI) enzymes and bilirubin (0.17±0.008). VCR administration also significantly increased the serum MDA level (0.49±0.021 nmol/ml), while TAC value was declined significantly (241.27±18.27 μmol/l). These effects were dose-dependent. Treatment with saffron extract decreased the activity of liver enzymes and MDA values in hepatotoxic rats with a significant enhancement in serum TAC content. These effects were notable for rats that received 1mg/kg plant extract. Administration of saffron, especially at higher concentration, can reduce VCR-induced hepatotoxicity, antioxidant depletion and lipid peroxidation, presumably due to its antioxidative properties.