زعفران: ادویه طلایی

زعفران، به عنوان یکی از گران‌ترین ادویه‌های جهان، از کلاله‌های گل زعفران به‌دست می‌آید. زعفران (Crocus sativus L.) به خانواده زنبقیان (Iridaceae) تعلق دارد و از گذشته‌های دور به‌عنوان داروی گیاهی، ادویه، رنگ‌دهنده غذایی و ماده معطر استفاده شده است. زعفران یکی از مشهورترین گیاهان کشت‌شده در ایران است و این کشور اکنون تقریباً ۹۰٪ از تولید جهانی زعفران را به خود اختصاص داده است. زعفران دارای تاریخچه طولانی در طب سنتی اسلامی (ITM) است. از آن برای درمان بیماری‌های مختلفی مانند اختلالات مجاری ادراری و تناسلی، چشمی و تنفسی استفاده شده است. علاوه بر این، زعفران دارای خواص تحریک‌کننده انقباضات رحمی، ضد افسردگی، مقوی جنسی، محافظت‌کننده قلب، ضد سرطان و ضد التهاب است. مطالعات متعددی بر روی فعالیت‌های دارویی زعفران در شرایط آزمایشگاهی، تجربی و کارآزمایی‌های بالینی انجام شده است که نه تنها کاربرد زعفران در طب سنتی را تأیید می‌کنند، بلکه برخی جنبه‌های جدید درمانی آن را نیز معرفی می‌کنند.در این فصل، هدف ما ارائه یک مرور جامع بر کاربردهای سنتی و پزشکی قومی زعفران در سیستم‌های مختلف پزشکی سنتی، به ویژه پزشکی سنتی ایران (ITM) است. سپس، فعالیت‌های دارویی گزارش‌شده برای زعفران در پزشکی مدرن، شامل مطالعات درون‌کشتگاهی، حیوانی و بالینی، مورد بحث قرار می‌گیرد. در نهایت، خواص گزارش‌شده برای زعفران در پزشکی سنتی با فعالیت‌های آن در پزشکی مدرن مقایسه می‌شود تا پتانسیل این گیاه ارزشمند برای درمان بیماری‌های مختلف روشن گردد.

Saffron, as one of the most expensive spices in the world, is obtained from the stigma of Crocus sativus. Crocus sativus L. belongs to the Iridaceae family, and has been widely used as an herbal medicine, spice, food coloring, and a flavoring agent since ancient times. Saffron is one of the most famous plants cultivated in Iran, and this country now accounts for approximately 90% of the world production of saffron. Saffron has a long history in Islamic Traditional Medicine (ITM). It has been used for the treatment of several diseases such as urogenital, ocular, and respiratory disorders. Moreover, it has oxytocic, anti-depressant, aphrodisiac, cardioprotective, anticarcinogenic, and anti-inflammatory properties. There are several studies on pharmacological activities of saffron in vitro, in vivo, and clinical trials which not only confirm the application of saffron in traditional medicine, but also introduce some new medicinal aspects. In this chapter, we aim to present a comprehensive review on traditional and ethnomedicinal uses of saffron in different systems of traditional medicine, especially ITM. Then, we will discuss pharmacological activities reported for saffron in modern medicine as in vitro, in vivo, and clinical trial studies. Finally, we will compare the properties reported for saffron in traditional medicine with the activities in modern medicine to reveal the potential of this valuable herb for treatment of various diseases.