ارزیابی بارهای وضعیتی و اختلالات اسکلتی-عضلانی در برداشت‌کنندگان زعفران: یک مطالعه مشاهده‌ای آینده‌نگر با اندازه‌گیری‌های مکرر با استفاده از یک ابزار خاص کشاورزی

اختلالات اسکلتی-عضلانی (MSDs) یکی از شایع‌ترین چالش‌های سلامت شغلی در سراسر جهان، به ویژه در بخش‌های کشاورزی است که کارگران در آن مشغول انجام وظایف طاقت‌فرسای فیزیکی هستند. برداشت زعفران که با چمباتمه زدن طولانی مدت، خم شدن و حرکات تکراری دست مشخص می‌شود، فشار بیومکانیکی قابل توجهی را بر کارگران تحمیل می‌کند و آنها را در معرض خطر بالای ابتلا به اختلالات اسکلتی-عضلانی قرار می‌دهد. این مطالعه مشاهده‌ای آینده‌نگر با اندازه‌گیری‌های مکرر، بین سپتامبر و نوامبر 2023 در میان همان گروه 220 نفره از برداشت‌کنندگان زعفران در استان خراسان رضوی ایران انجام شد که همگی حداقل سه ساعت در روز در طول فصل برداشت کار می‌کردند. جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه ناراحتی اسکلتی-عضلانی کرنل (CMDQ)، چک لیست‌های تهیه شده توسط محقق، مصاحبه‌ها و مشاهدات مستقیم بود. بارهای وضعیتی با استفاده از روش ارزیابی کل بدن کشاورزی (AWBA) ارزیابی شدند، در حالی که سطح ناراحتی اسکلتی-عضلانی در دو نقطه زمانی مشخص اندازه‌گیری شد: بلافاصله قبل از شروع فصل برداشت و در پایان آن (تقریباً 6 هفته بعد). تجزیه و تحلیل‌های آماری با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۴ انجام شد. این تجزیه و تحلیل نشان داد که میانگین نمرات ریسک ارگونومیک ۳.۴ ± ۱.۸۲ (AULA)، ۳.۱ ± ۱.۴۳ (ALLA) و ۳.۲ ± ۱.۳۸ (AWBA) است که نشان‌دهنده سطوح بالای ریسک وضعیتی تا بسیار بالا است. پس از دوره برداشت، نمرات ناراحتی در تمام نواحی بدن به طور قابل توجهی افزایش یافت، به طوری که زانوها (۲۴.۴۱)، مچ دست‌ها (۲۲.۳۸) و ساق پاها (۱۶.۷۶) بالاترین مقادیر میانگین را نشان دادند. آزمون رتبه‌بندی علامت‌دار ویلکاکسون افزایش معنی‌داری را در اختلالات اسکلتی-عضلانی شانه (P=0.018)، ران (P<0.001)، مچ دست (P<0.001)، زانوها (P<0.001)، ساق پا (P<0.001) و پا (P=0.010) نشان داد. علاوه بر این، تفاوت‌های معنی‌داری در نمرات اختلالات اسکلتی-عضلانی (MSDs) در حالت‌های مختلف کاری در مناطق زیر مشاهده شد: گردن (P=0.015)، شانه (P=0.009)، کمر (P=0.041)، مچ دست (P=0.038)، ران (P=0.048)، زانوها (P=0.010)، ساق پا (P=0.034) و پا (P=0.043). به طور کلی، یافته‌ها بار ارگونومیک قابل توجه مرتبط با برداشت زعفران را برجسته می‌کنند و نیاز فوری به مداخلات ارگونومیک هدفمند را برجسته می‌کنند. اجرای استراتژی‌های مکانیزاسیون، ابزارهای ارگونومیک و برنامه‌های آموزشی حالت بدن می‌تواند نقش حیاتی در کاهش خطرات اسکلتی-عضلانی و بهبود سلامت و بهره‌وری کارگران درگیر در این فعالیت کشاورزی پرزحمت داشته باشد.

Musculoskeletal disorders (MSDs) represent one of the most prevalent occupational health challenges worldwide, particularly in agricultural sectors where workers are engaged in physically demanding tasks. Saffron harvesting, characterized by prolonged squatting, bending, and repetitive hand movements, imposes considerable biomechanical strain on workers, placing them at elevated risk for MSDs. This prospective repeated-measures observational study was conducted between September and November 2023 among the same cohort of 220 saffron harvesters in Razavi Khorasan Province, Iran, all of whom worked a minimum of three hours per day during the harvesting season. Data collection involved the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire (CMDQ), researcher-developed checklists, interviews, and direct observations. Postural loads were assessed using the Agricultural Whole-Body Assessment (AWBA) method, while musculoskeletal discomfort levels were measured at two distinct time points: immediately prior to the start of the harvest season and at its conclusion (approximately 6 weeks later). Statistical analyses were performed with SPSS version 24. The analysis revealed mean ergonomic risk scores of 3.4 ± 1.82 (AULA), 3.1 ± 1.43 (ALLA), and 3.2 ± 1.38 (AWBA), indicating high to very high postural risk levels. Following the harvesting period, discomfort scores increased significantly across all body regions, with the knees (24.41), wrists (22.38), and lower legs (16.76) showing the highest mean values. Wilcoxon signed-rank test demonstrated significant increases in MSDs for the shoulder (P = 0.018), thigh (P < 0.001), wrist (P < 0.001), knees (P < 0.001), lower leg (P < 0.001), and foot (P = 0.010). Moreover, significant differences in MSDs scores across different working postures were observed in the following regions: neck (P = 0.015), shoulder (P = 0.009), lower back (P = 0.041), wrist (P = 0.038), thigh (P = 0.048), knees (P = 0.010), lower leg (P = 0.034), and foot (P = 0.043). Overall, the findings underscore the substantial ergonomic burden associated with saffron harvesting and highlight the urgent need for targeted ergonomic interventions. Implementing mechanization strategies, ergonomic tools, and posture training programs can play a vital role in reducing musculoskeletal risks and improving the health and productivity of workers involved in this labor-intensive agricultural activity.