ارزیابی اثر اسید فولیک و کود دامی بر مواد مؤثره کلاله و فعالیت ضد رادیکالی گلبرگ زعفران (Crocus sativus L.)

به منظور بررسی اثرات کود گاوی و اسید فولویک بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی و مواد مؤثره زعفران (Crocus sativus L.) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال زراعی 1394-1395 اجرا شد. فاکتورها شامل کود گاوی در چهار سطح (صفر، 10، 20 و 30 تن در هکتار) و اسید فولویک در سه سطح (صفر، 5 و 10 کیلوگرم در هکتار) بودند. نتایج دو سال نشان داد که در سال اول اجرای آزمایش کود گاوی بر مواد مؤثره کلاله (پیکروکروسین، کروسین و سافرانال) و در سال دوم بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی گلبرگ (آنتوسیانین و فنول) و مواد مؤثره کلاله معنی‌دار شد. بیشترین مقدار سافرانال در سال اول در سطح 10 تن در هکتار کود گاوی به دست آمد. اسید فولویک نیز در دو سال آزمایش بر مواد مؤثره (کروسین و پیکروکروسین)، آنتوسیانین و فنول اثر معنی‌داری داشت. به طوری که بیشترین میزان آنتوسیانین و فنول در هر دو سال در تیمار 5 کیلوگرم در هکتار اسید فولویک و کمترین مقدار آن‌ها در سطح شاهد مشاهده گردید. اثر متقابل کود گاوی و اسید فولویک نیز در دو سال بر مواد مؤثره کلاله و در سال دوم بر آنتوسیانین و فنول اثر معنی‌داری گذاشت. به طور کلی نتایج نشان داد، کود گاوی و اسید فولویک تأثیر مثبتی بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی و مواد مؤثره زعفران در این آزمایش داشت.

The effects of applications of cow manure and fulvic acid on antioxidant activities and components of saffron were evaluated under field conditions. Treatments were four levels of cow manure (0, 10, 20 and 30 t.ha-1) and three levels of fulvic acid (0, 5 and 10 kg.ha-1). This experiment was carried out as factorial based on randomized completely block design with three replications in the research farm of Birjand University, Iran, during the cropping year 2015-2016. The results showed that cow manure improved the active ingredients of stigma (picrocrocin, safranal and crocin) in the first year of study. Also, the results showed that petal antioxidant compounds (total phenol and anthocyanin) and active ingredients of stigma were influenced by cow manure in the second year of study. The highest safranal was obtained in plants treated with 10 t.ha-1 cow manure in the first year of experiment. The results also showed that fulvic acid has a positive effect on active ingredients of stigma (picrocrocin and crocin), anthocyanin and total phenol in two years of experiment and the highest rate of anthocyanin and total phenol were obtained with 5 kg.ha-1 fulvic acid while the lowest values were recorded in control. The application of different levels of cow manure and fulvic acid had a positive effect on the active ingredients of stigma in two years of experiment and anthocyanin and phenol in the second year of study. Thus, the results showed that cow manure and fulvic acid have a significant impact on antioxidant compounds and active ingredients of saffron under field conditions.