اثر وزن بنه مادری و میزان کود گاوی بر عملکرد گل و بنه زعفران

به منظور بررسی اثر وزن بنه مادری (شامل 4.1-7، 7.1-10 و 10.1-13 گرم) و سطوح مختلف کود گاوی (شامل 30 (شاهد)، 60 و 90 تن در هکتار) بر خصوصیات گل و بنه‌های دختری زعفران، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی (93-1392 و 94-1393) در شهرستان زاوه اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس در سال اول و دوم نشان داد که در اکثر صفات مورد مطالعه اثرات ساده و اثرات متقابل تفاوت معنی‌داری داشتند و این تفاوت‌ها در سال دوم بیشتر بود. بیشترین (56.8 عدد در متر مربع) و کمترین (41.3 عدد در متر مربع) تعداد گل به ترتیب در تیمارهای 90 تن در هکتار کود گاوی همراه با بنه درشت (10.1-13 گرم) و 60 تن کود گاوی با بنه ریز (4.1-7 گرم) به دست آمد. بیشترین (0.347 گرم در متر مربع) و کمترین (0.220 گرم در متر مربع) وزن خشک کلاله نیز به ترتیب در تیمارهای 60 تن کود گاوی با بنه درشت و 60 تن کود گاوی با بنه ریز تولید شدند. بیشترین و کمترین تعداد کل بنه دختری (504.2 و 264.7 عدد در متر مربع) و عملکرد کل بنه دختری (2677.3 و 1582.9 گرم در متر مربع) به ترتیب در تیمارهای 90 تن کود گاوی با بنه درشت و 30 تن (شاهد) کود گاوی با بنه ریز مشاهده شد. همچنین مقایسه میانگین اثر متقابل در سال دوم نشان داد که بین اکثر تیمارها تفاوت معنی‌داری وجود داشت. اثرات متقابل صفات مورد مطالعه در سال دوم نشان داد که تیمارهای 90 تن کود گاوی با بنه درشت و 30 تن (شاهد) کود گاوی با بنه ریز به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد گل (231.0 و 156.5 عدد در متر مربع)، وزن خشک کلاله (2.062 و 1.053 گرم در متر مربع)، تعداد کل بنه دختری (1024.5 و 505.5 عدد در متر مربع) و عملکرد کل بنه دختری (4486.6 و 2133.1 گرم در متر مربع) را تولید کردند. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش مصرف کود گاوی (بیش از 60 تن در هکتار) و استفاده از بنه‌های مادری با وزن بیش از 7 گرم می‌توان باعث بهبود صفات تعداد و عملکرد بنه دختری شده و این صفات بخصوص در سال‌های آتی باعث افزایش عملکرد کلاله زعفران می‌گردند.

In order to investigate the effects of mother corn weight (including 4.1-7, 7.1-10 and 10.1-13 g) and different levels of cow manure (including 30 (control), 60 and 90 t.ha-1) on flower characteristics and daughter corms of saffron, a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted during two cropping years (2012-13, 2013-14) in the Zawah county. The results of variance analysis in the first and second years showed that there were significant differences between the simple effects and the interaction effects in terms of most of the studied traits, and these differences were higher in the second year. The highest (56.8 m-2) and the lowest (41.3 m-2) flower numbers were obtained in 90 t.ha-1 cow manure with bigger corn size (10.1-13 g) and 60 t.ha-1 cow manure with smaller corn size (4.1-7 g) treatments, respectively. 60 t.ha-1 cow manure with bigger corn size (10.1-13 g) and 60 t.ha-1 cow manure with smaller corn size (4.1-7 g) treatments produced the highest (0.347 g.m-2) and the lowest (0.220 g.m-2) dry weight of stigma, respectively. The highest and the lowest of total number of daughter corms (504.2 and 264.7 m-2), total daughter corn yield (2677.3 and 1582.9 g.m-2) were shown in 90 t.ha-1 cow manure with bigger corn size (10.1-13 g) and 30 (control) t.ha-1 cow manure with smaller corn size (4.1-7 g) treatments, respectively. In addition, the mean comparison of interaction effects in the second year showed that there were significant differences between most of the treatments. The interaction effects of the studied traits in the second year showed that 90 t.ha-1 cow manure with bigger corn size (10.1-13 g) and 30 (control) t.ha-1 cow manure with smaller corn size (4.1-7 g) treatments produced the highest and the lowest flower number (231.0 and 156.5 m-2), stigma dry weight (2.062 and 1.053 g.m-2), total number of daughter corms (1024.5 and 505.5 m-2) and total daughter corms yield (4486.6 and 2133.1 g.m-2), respectively. Finally, it can be concluded that by increasing the use of cow manure (more than 60 t.ha-1) and the use of more than 7 grams of mother corms, it is possible to improve the number and yield of daughter corms and these traits will increase the saffron stigma yield in the next coming years.