اثر نوع واکشت و غلظت IBA بر کورم زایی از جوانه های تکثیری زعفران در شرایط این ویترو

میزان تولید پایین کورم زعفران و افزایش حمله عوامل بیماریزای خاکزی به آنها سبب شده تا محققان بخش کشاورزی به دنبال ازدیاد درون شیشه ای کورم زعفران از طریق تکثیر جوانه و تبدیل آنها به کورم جدید باشند. تکثیر کورم ها در شرایط این ویترو می تواند روش مناسبی برای تولید انبوه و یکنواخت کورمها و پیش زمینه ای برای فرایندهای اصلاحی و ژنتیکی بر روی این گیاه باشد. پیروی تحقیقات قبلی نویسندگان در خصوص تکثیر جوانه ها از طریق کشت این ویترو، جوانه انتهایی و جانبی کورم در حال استراحت پس از ضدعفونی با کلرید جیوه۰/۲ درصد به عنوان ریزنمونه در محیط کشت SH، با غلظت ۳ میلی گرم در لیتر از هورمون BAP و غلظت یک میلی گرم در لیتر از هورمون NAA با هدف تکثیر جوانه قرار گرفتند. برای تبدیل جوانه به کورم، تاثیر سه نوع واکشت و در آزمایشی دیگر تاثیر دو غلظت او ۲ میلی گرم در لیتر IBA بر کورم زایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که برای تبدیل جوانه ها به کورم، بهترین واکشت، واکشتی بود که در آن ریزنمونه ها هر سه ماه یکبار در محیط قبلی خودشان را کشت می شدند. همچنین جوانه های بدست آمده در محیط کشت MS با غلظت ۲ میلی گرم در لیتر از هورمون IBA پس از سه ماه به محیط کشت MSبدون حضور هورمون و حاوی ۶۰ گرم در لیتر ساکارز منتقل شدند و حدود ۴۵ روز پس از انتقال به آخرین محیط کشت، حدود ۹۰ درصد کورم زایی داشتند.

The low production of saffron corms and the increased attack of soil-borne pathogens on them have led agricultural researchers to pursue in vitro propagation of saffron corms through bud multiplication and converting them into new corms. Propagation of corms under in vitro conditions can be an appropriate method for mass and uniform corm production and a basis for breeding and genetic improvement processes in this plant. Following the authors’ previous research on bud propagation through in vitro culture, apical and lateral buds of dormant corms, after disinfection with 0.2% mercuric chloride, were used as explants in SH culture medium, with 3 mg/L BAP and 1 mg/L NAA hormones, for the purpose of bud multiplication. For bud-to-corm conversion, the effect of three subcultures and, in another experiment, the effect of two concentrations of 2 mg/L IBA on corm formation were investigated. The results showed that for bud-to-corm conversion, the best subculture was the one in which the explants were cultured in their previous medium every three months. Additionally, the buds obtained in MS culture medium with a concentration of 2 mg per liter of IBA hormone were transferred after three months to MS culture medium without hormones and containing 60 g per liter of sucrose, and about 90% of them formed corms approximately 45 days after transfer to the final culture medium.