ژنومیک عملکردی آپوکاروتنوئیدها در زعفران: دیدگاه‌هایی از شیمی، زیست‌شناسی مولکولی و کاربردهای درمانی

مروری بر پیشرفت‌های ژنومیک کاربردی در زعفران:زعفران گران‌ب‌ترین ادویه جهان شناخته می‌شود و در طب آیورودا به عنوان یک گیاه دارویی باارزش برای درمان بیماری‌های مختلف مورد توجه است. در سال‌های اخیر، علاقه قابل‌توجهی به زعفران به دلیل خواص ضدسرطانی، ضد جهش، آنتی‌اکسیدانی و تعدیل‌کننده ایمنی آن ایجاد شده است.رنگ، طعم تلخ و عطر زعفران، سه ویژگی اصلی و منحصر‌به‌فرد آن هستند که به ترتیب توسط سه ماده شیمیایی کروسین، پیکروکروسین و سافرانال ایجاد می‌شوند.این مرور بر تحقیقات و پیشرفت‌های اخیر در حوزه ژنومیک عملکردی (Functional Genomics) زعفران متمرکز است و پتانسیل چندین ژن و فاکتور رونویسی درگیر در مسیر کاروتنوئید/آپوکاروتنوئید را برجسته می‌کند که مسئولیت ایجاد عطر و طعم زعفران را بر عهده دارند.

Saffron is considered to be the costliest spice of the world. It has been regarded as highly valued medicinal plant in Ayurveda to treat various ailments. Over the past few years, considerable interest has developed in saffron because of its anticancer, antimutagenic, antioxidant and immunomodulatory properties. Saffron’s colour, bitter taste and aroma are its three main and peculiar characteristics, which are conferred by three chemicals namely: crocin, picrocrocin and safranal, respectively. The present review focuses on recent research/progress made in saffron in the area of functional genomics and highlights the potential of several genes and transcription factors involved in carotenoid/apocarotenoid pathway and responsible for flavour and aroma of saffron.