تعیین ویژگی‌ها و تفکیک جغرافیایی زعفران‌های یونان، اسپانیا، ایران و مراکش بر اساس نشانگرهای فرار و فعالیت زیستی با استفاده از شیمی‌سنجی

در مطالعه حاضر، نمونه‌های زعفران از یونان، اسپانیا، ایران و مراکش، که در سال‌های برداشت ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴ جمع‌آوری شده بودند، بر اساس ترکیبات فرار و پارامترهای منتخب فعالیت زیستی مشخصه و بر اساس منشأ جغرافیایی طبقه‌بندی شدند. ترکیبات فرار با استفاده از استخراج میکروپلاسما فاز جامد سرپوشیده در ترکیب با کروماتوگرافی گازی/طیف‌سنجی جرمی، نیمه‌کمی‌سازی شدند. پارامترهای فعالیت زیستی مانند محتوای کل فنول (TPC)، فعالیت جاروب‌کنندگی رادیکال (%RSA) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کاهندگی آهن (FRAP) با سنجش‌های اسپکتروفتومتری تعیین شدند. نتایج نشان داد که تغییرات معنی‌داری (P<0.05P < 0.05P<0.05) در محتوای فرار، TPC و فعالیت آنتی‌اکسیدانی بر اساس منشأ جغرافیایی زعفران مشاهده شد. همچنین، ترکیبات فرار و پارامترهای فعالیت زیستی خاصی تحت تأثیر سال برداشت قرار گرفتند (P<0.05P < 0.05P<0.05). در نهایت، همبستگی‌های مثبت قوی پیرسون برای TPC و %RSA (r=0.90r = 0.90r=0.90)، TPC و FRAP (r=0.90r = 0.90r=0.90) به دست آمد که نشان می‌دهد کسر متانولی زعفران سرشار از فیتوشیمیایی‌ها است و در نتیجه، به خواص آنتی‌اکسیدانی کلی آن کمک می‌کند. کاربرد LDA بر روی پارامترهای ترکیبی فوق‌الذکر، تمایز جغرافیایی صحیح زعفران را تعیین کرد و نرخ پیش‌بینی صحیح ۹۵.۵٪ را به همراه داشت. استفاده از تعداد بیشتری نمونه زعفران، نتایج فعلی را بیشتر تأیید خواهد کرد.

In the present study saffron samples from Greece, Spain, Iran, and Morocco, collected during harvesting years 2005–2014, were characterized and classified according to geographical origin using volatile compounds and selected bioactivity parameters. The volatile compounds of saffron were semi-quantified using headspace solid-phase microextraction in combination with gas chromatography/mass spectrometry. Bioactivity parameters such as total phenolic content (TPC), radical scavenging activity (%RSA), and ferric reducing antioxidant power (FRAP) were determined using spectrophotometric assays. Results showed that significant variations (P < 0.05) in the volatile content, TPC, and antioxidant activity were observed according to geographical origin of saffron. Certain volatile compounds and bioactivity parameters were also affected by harvesting year (P < 0.05). Finally, strong positive Pearson’s correlations were obtained for TPC and %RSA (r = 0.90), TPC and FRAP (r = 0.90), highlighting that the methanolic fraction of saffron is rich in phytochemicals, contributing thus, to its overall antioxidant properties. The application of LDA to above combined parameters determined, enabled the correct geographical discrimination of saffron, resulting in a correct prediction rate of 95.5%. The use of a larger number of saffron samples will further validate present results.