زعفران (Crocus sativus) یک اوتوتری‌پلوئید است که در آتیکا (یونان) از گونه وحشی Crocus cartwrightianus تکامل یافته است

زعفران (Crocus sativus)، منبع زعفران، از کلاله‌های خشک شدهٔ این گیاه تهیه می‌شود. این گیاه یک خط سه‌گانهٔ نر عقیم است که از زمان بروز خود به صورت رویشی تکثیر شده است. شیوهٔ تکامل و منطقهٔ منشأ آن موضوعاتی مورد بحث طولانی‌مدت بوده است. در این مطالعه، ما ژنوم‌های کلروپلاست و پلی‌مورفیسم‌های ژنومی گسترده را که از طریق ژنوتایپینگ با توالی‌یابی (GBS) به دست آمده بود، تحلیل کردیم تا والدین و منطقهٔ منشأ C. sativus را مشخص کنیم. این داده‌ها با اندازه‌گیری‌های اندازهٔ ژنوم و تحلیل‌های ژن‌های تک‌نسخه‌ای هسته‌ای تکمیل شد. توانستیم ۹۹.۳٪ از آلل‌های GBS زعفران را در Crocus cartwrightianus قرار دهیم، گونه‌ای که در جنوب‌شرقی سرزمین اصلی یونان و جزایر اژه یافت می‌شود و آن را به‌عنوان تنها نیاکان زعفران شناسایی کردیم. تحلیل‌های فیلوژنتیکی و بررسی تخصیص جمعیتی همراه با پلی‌مورفیسم‌های کلروپلاستی نشان داد که جمعیت C. cartwrightianus در نزدیکی آتن بیشترین شباهت را به C. sativus دارد.ما نتیجه می‌گیریم که این محصول یک اتوتری‌پلویید است که در آتیکا با ترکیب دو ژنوتیپ مختلف C. cartwrightianus تکامل یافته است. ناباروری تری‌پلویید و تکثیر رویشی بعداً از جداسازی صفات مطلوب زعفران جلوگیری کرد و منجر به کشت جهانی یک خط نژادی منحصربه‌فرد شد.

Crocus sativus, the saffron crocus, is the source of saffron, which is made from the dried stigmas of the plant. It is a male-sterile triploid lineage that ever since its origin has been propagated vegetatively. Its mode of evolution and area of origin are matters of long-lasting debates. Here we analyzed chloroplast genomes and genome-wideDNA polymorphisms obtained through genotyping-by-sequencing (GBS) to infer the parent and area of origin of C. sativus. These data were complemented by genome size measurements and analyses of nuclear single-copygenes. We could place 99.3% of saffron GBS alleles in Crocus cartwrightianus, a species occurring in southeastern mainland Greece and on Aegean islands, identifying it as the sole progenitor of the saffron crocus. Phylogenetic and population assignment analyses together with chloroplast polymorphisms indicated the C. cartwrightianus population in the vicinity of Athens as most similar to C. sativus. We conclude that the crop is an autotriploid that evolved in Attica by combining two different genotypes of C. cartwrightianus. Triploid sterility and vegetative propagation prevented afterwards segregation of the favorable traits of saffron, resulting in worldwide cultivation of a unique clonal lineage