تأثیر فعالیت ریشه زعفران و سطوح کود حیوانی بر فراهمی عناصر غذایی در خاک

در دسترس بودن مواد مغذی در نزدیکی سیستم ریشه گیاه و بهبود شرایط فیزیکی خاک با استفاده صحیح از مقدار کافی کود حیوانی می‌تواند عملکرد زعفران را بهبود بخشد. اثرات کود حیوانی بر دسترسی به عناصر فسفر (P)، پتاسیم (K) و آهن (Fe) در خاک مزارع زعفران مورد ارزیابی قرار گرفت. این مطالعه در واحد نهالستان دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در گلدان‌های حاوی 25 کیلوگرم خاک در طول سال 2014 انجام شد. تیمارها شامل سطوح کود حیوانی 0 (به‌عنوان شاهد)، 40 و 80 تن در هکتار، 40 تن کود در هکتار + 100٪ کود شیمیایی و 80 تن کود در هکتار + 100٪ کود شیمیایی (بر اساس تحلیل خاک)، فقط کود شیمیایی بدون کود حیوانی و کاربرد همان تیمارهای فوق در خاک بدون کشت با شرایط مشابه بودند. نمونه‌های خاک پس از گل‌دهی در سال دوم برداشت شده و مواد مغذی در آزمایشگاه تعیین شدند.نتایج نشان داد که اثرات ساده کود دامی و کودهای شیمیایی بر فسفر و پتاسیم موجود در خاک کشت شده زعفران معنی‌دار بود و بیشترین میزان فسفر و پتاسیم موجود (به ترتیب 9.62 و 763.7 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) از 80 تن کود دامی در هر هکتار به‌دست آمد. همچنین، اثر معنی‌داری از تعامل کودهای شیمیایی و حیوانی بر غلظت آهن در خاک کشت شده مشاهده شد. بنابراین، افزایش غلظت‌های فسفر و پتاسیم و کاهش غلظت آهن در خاک کشت شده نشان‌دهنده فعالیت ریشه زعفران است که می‌تواند نقش مؤثری در دسترسی به مواد مغذی ایفا کند.

Nutrients availability near to plant root system and the improvement of soil physical conditions with the correct use of sufficient amount of animal manure can improve saffron yield. The effects of animal manure on availability of phosphorus (P), potassium (K), and iron (Fe) elements in soil of saffron fields were evaluated. This study was carried out in nursery unit of Agriculture Faculty, University of Birjand based on a randomized complete block design with four replications in pots with 25 kg soil during 2014. Treatments were manure levels including 0(as control), 40 and 80 t.ha-1, 40 tons manure per ha + 100% chemical fertilizer and 80 tons manure per ha + 100% chemical fertilizer (based on soil analysis), only chemical fertilizer without manure and application of the same above treatments in unplanted soil with similar conditions. Soil samples were taken after flowering in the second year and nutrients determind in laboratory. The results showed that the simple effects of manure and chemical fertilizers were significant on available phosphorus and potassium in planted soil of saffron and the highest amount of available phosphorus and potassium (with 9.62 and 763.7 mg.kg-1 soil, respectively)) were obtained from 80 tons manure per ha. Also, there wasa significant effect between the interaction of chemical and animal fertilizers on Fe concentration in the planted soil. Therefore, increasing in P and K concentrations and decreasing in Fe concentration in planted soil indicated the root activity of saffron, which could play an effective role in the availability of nutrients.