بررسی عوامل مؤثر بر تمایل زعفران کاران به کشت زعفران ارگانیک

در دهه های اخیر با توجه به فراگیر شدن کشاورزی ارگانیک در سراسر دنیا، اهمیت سلامت خاک، انسان و اکوسیستم، تولید غذای ارگانیک و سالم برای جمعیت رو به رشد و افزایش سهم کشوری در بازارهای جهانی محصولات ارگانیک، توسعه کشاورزی ارگانیک در ایران رواج یافته است. به همین منظور در این مقاله تلاش شده است تا میزان تمایل به دریافت زعفران کاران برای کشت زعفران ارگانیک نسبت به محصول متعارف و عوامل مؤثر بر آن مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری تحقیق زعفران کاران تربت حیدریه و زاوه می باشد که براساس جدول بارتلت و همکاران، حجم نمونه 380 نفر تعیین شد. برای نمونه گیری و انتخاب افراد در جامعه از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از الگوی دومرحله ای هکمن توبیت استفاده شد. داده های این پژوهش از پرسشنامه های تکمیل شده توسط زعفران کاران منطقه تربت حیدریه در سال 1398 جمع آوری گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که متغیرهای تجربه، تحصیلات، مصرف کود دامی و شاخص آگاهی در مدل پروبیت تأثیر مثبت و معنی دار و متغیرهای شغل اصلی و مصرف کود شیمیایی تأثیر منفی و معنی داری بر پذیرش کشت زعفران ارگانیک دارند. نتایج همچنین نشان دادند که متغیر نگرش منفی نسبت به کشت ارگانیک در الگوی رگرسیون خطی معنادار و مثبت می باشد. بنابراین نگرش منفی موجب تمایل به دریافت مبلغ بیشتر کشاورزان برای تولید زعفران ارگانیک می گردد. متغیرهای تجربه، تحصیلات و شغل اصلی در الگوی رگرسیون خطی تأثیر مثبت و معنی دار و متغیرهای درآمد، سطح زیرکشت و سن مزرعه تأثیر منفی و معناداری بر تمایل به مبلغ دریافتی کشاورزان برای کشت زعفران ارگانیک دارند. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود که زعفران کاران اطلاعات کاملی درمورد مدیریت مزارع ارگانیک، بازار فروش محصولات ارگانیک از طرق مختلف کسب نمایند. ضمنا ضرورت دارد شرایطی فراهم آید که زعفران کاران تازه کار از تجارب زعفران کاران باتجربه استفاده نمایند.

Organic farming is an environmentally friendly agricultural system that protects soil and climate resources from excessive pollution and leads to sustainable natural resources use. In this regard, this study has examined the factors affecting acceptance of organic saffron cultivation by saffron farmers in Torbat Heydarieh and Zaveh using the stratified random sampling method and the Hackman Tobit two-step model. The required data were collected by completing 380 questionnaires from saffron farmers in the Torbat Heydarieh region in 2019. Based on the results, the variables experience, education, consumption of livestock manure and awareness index in the probit model have a positive and significant effect and the variables of the main job and chemical fertilizer consumption have a negative and significant effect on accepting organic saffron cultivation. The variable negative attitude towards organic cultivation in the linear regression pattern is significant and positive. Therefore, a better attitude will make you less inclined to cultivate organic saffron. The variables experience, education and main job in the linear regression model have a positive and significant effect and the variables income, cultivation level and farm age have a negative and significant effect on the tendency to adopt organic saffron cultivation. Based on the results, it is suggested that saffron farmers be informed about management of organic farms, market for sale of organic products in different ways and conditions for novice saffron farmers be provided to use the experiences of experienced saffron farmers.