بررسی رابطه نوسانات قیمت گواهی سپرده کالایی و حجم معاملات آتی زعفران در بورس کالای ایران

با معرفی گواهی سپرده کالایی در بورس کالای ایران، این پژوهش سعی در شناخت عوامل موثر بر نوسانات قیمت آن و از جمله تأثیر حجم معاملات آتی و ارتباط دوسویه بین این دو در جهت بررسی آزمون فرضیه ترکیب توزیعها MDH و فرضیه ورود متوالی اطلاعات SIAH می نماید. به این منظور از روش بررسی وجود رابطه علیت خطی و غیر خطی بین دو متغیر فوق استفاده و داده ها به صورت روزانه در بازه زمانی شهریور ماه 1397 الی پایان شهریورماه 1399 اخذ شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده ها کتابخانه ای با استفاده از روشها و مدلهای اقتصاد سنجی و مفهوم شبکه های عصبی به کمک نرم افزارهای Eviews و R صورت گرفته است. نوسانات قیمت گواهی سپرده زعفران با استفاده از مدلهای خانواده Arch استخراج گردیده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که رابطه علیت خطی بین نوسانات قیمت گواهی سپرده و قیمت آتی وجود داشته و این رابطه دوطرفه است. نتایج آزمون BDS روی پسماند حاصل از مدلVAR بین متغیرها وجود رابطه غیر خطی بین متغیرها را نشان می دهد. نتایج آزمون علیت گرنجر غیرخطی مبتنی بر شبکه عصبی نشان می دهد که حجم معاملات آتی ها علیت نوسانات قیمت گواهی سپرده زعفران است لذا در معاملات زعفران در بورس کالای ایران، اطلاعات از بازارهای آتی به بازار نقد جریان دارد و سفته بازی در بازار گواهی سپرده زعفران نمی تواند به عنوان عامل تثبیت کننده در قیمت معاملات آتی اثرگذار باشد.

The Present article examines the effect of future trading volume on warehouse receipt’s price fluctuations and the two way communication between them, in order to analyze mixture of Mixture of Distribution Hypothesis (MDH) and Sequential Information Arrival Hypothesis (SIAH).For this purpose, this study using the relationship between linear and non-linear causality between these variables. Results indicate that there is a two linear causality relationship between warehouse receipt’s price fluctuation and future trading volume. To investigate the existence of non-linear causality between the two under studied, variables VAR model residual was used. The BDS test Results on VAR model residuals show the existence of a non-linear relationship between the mentioned variables. The results of the non-linear granger causality test based on neural network show that futures trading volume are the cause for price fluctuations in saffron warehouse receipt and therefore it can be stated that In Saffron trading in Iran commodity exchange, information flows from futures market to cash market and speculation in saffron warehouse receipt market as a stabilizer could not affect future trading prices.