اثر کود گاوی بر عملکرد و ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی زعفران تحت تنش شوری

به منظور بررسی اثرات تنش شوری آب آبیاری و مقادیر مختلف کود حیوانی گاوی بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی زعفران (Crocus sativus L.)، آزمایشی در سال‌های ۲۰۱۵-۲۰۱۶ در منطقه جلاخرخ تربت حیدریه انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری آب آبیاری به عنوان عامل اصلی (۱، ۴، ۷ و ۱۰ دسی‌زیمنس بر متر) و کود حیوانی گاوی (عامل فرعی) در چهار سطح شامل شاهد (بدون کود)، ۲۰، ۴۰ و ۶۰ (تن در هکتار) بودند که به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در قالب طرح تقسیم قطعه اجرا شد. صفات مورد بررسی شامل وزن تازه و تعداد گل‌ها، وزن تازه و خشک خامه گل، میزان کلروفیل برگ، میزان پرولین، قطر، وزن تازه و خشک پیازچه بود. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که اثر مقادیر مختلف کود حیوانی و سطوح تنش شوری بر همه صفات در سطح ۱٪ معنی‌دار بود.در این آزمایش، بیشترین وزن تازه و تعداد گل‌ها و همچنین وزن تازه و خشک پرچم در تیمار کنترل شوری (بدون شوری) و ۶۰ تن در هکتار کود گاوی به‌دست آمد. با افزایش سطح شوری تا ۷ دسی‌زیمنس بر متر، کلروفیل‌های a، b و کل کلروفیل افزایش یافت و سپس به‌طور شدید کاهش یافت. نتایج نشان داد که پروتئین آزاد با افزایش سطح شوری به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. علاوه بر این، قطر و وزن تازه و خشک غده‌ها با افزایش سطح شوری کاهش یافت، به‌طوری که بیشترین و کمترین مقادیر آن‌ها به‌ترتیب در کنترل شوری (بدون شوری) و ۱۰ دسی‌زیمنس بر متر به‌دست آمد. نتایج نشان داد که استفاده از کود گاوی اثرات تنش شوری را بر عملکرد غده و عملکرد گل زعفران کاهش می‌دهد.

In order to study the effects of salinity stress of irrigation water and different amounts of cow manure on morphological and physiological characteristics of saffron (Crocus sativus L.), an experiment was conducted during 2015-16 in the Jalagh Rokh Torbat Heidarieh area. The treatments were consisted of four levels of irrigation water salinity as the main factor (1, 4, 7 and 10 dS.m-1) and cow manure (sub factor) in four levels including control (without fertilizer), 20, 40 and 60 (t.ha-1) that were split plot in a randomized complete block design with three replications. The studied traits included fresh weight and numbers of flowers, fresh and dry weights of stigma, leaf chlorophyll content, proline content, diameter, fresh and dry weights of corm. The results of analysis of variance showed that the effects of different amounts of cow manure and salinity stress levels on all traits were significant at 1% level. In this experiment, the highest fresh weight and numbers of flowers, fresh and dry weight of the stigma were obtained in the control salinity treatment (without salinity) and 60 (t.ha-1) of cow manure. With increasing salinity levels up to 7 dS.m-1, chlorophyll a, b and total chlorophyll increased and then decreased sharply. The results showed a significant increase in proline with increasing salinity levels. In addition, diameter and fresh and dry weights of the corms decreased with increasing salinity levels, so that their maximum and minimum values were obtained in salinity control (without salinity) and 10 dS.m-1 respectively. The results showed that the use of cow manure reduces the effects of salinity stress on corm yield and yield of saffron flower.