گونه‌های زیرسرده Protanthium از سرده کَمفِریا (خانواده زنجبیل) در میانمار: یک گونه جدید، یک گزارش جدید از کَمفِریا سیمائوئنسیس، و بازاعتباردهی کَمفِریا پاریشی

آرایه‌شناسی و پراکندگی زیرسرده Protanthium از سرده کَمفِریا (خانواده زنجبیل) در میانمار با وجود اهمیت گیاه‌شناسی این منطقه، همچنان به طور کامل مستند نشده است. این مطالعه با هدف روشن‌سازی تنوع و وضعیت آرایه‌شناختی گونه‌های متعلق به این زیرسرده در میانمار از طریق بررسی‌های میدانی و مطالعات هرباریومی انجام شد. بررسی‌های ریخت‌شناسی دقیق نمونه‌های تازه جمع‌آوری‌شده و نمونه‌های پیشین به منظور ارزیابی صفات تشخیصی و مرزبندی گونه‌ها صورت گرفت. در نتیجه، کَمفِریا کاییننسیس به عنوان گونه‌ای جدید از ایالت کایین در جنوب‌شرق میانمار توصیف می‌شود و کَمفِریا سیمائوئنسیس به عنوان گزارش جدیدی برای کشور ثبت می‌گردد. علاوه بر این، وضعیت آرایه‌شناختی کَمفِریا پاریشی بر اساس شواهد ریخت‌شناسی مورد بازبینی و بازاعتباردهی قرار گرفت و از کَمفِریا اواليفولیا متمایز شد. این یافته‌ها حضور چهار گونه از زیرسرده Protanthium کَمفِریا در میانمار را تأیید می‌کند (کَمفِریا کاییننسیس، کَمفِریا پاریشی، کَمفِریا روتوندا و کَمفِریا سیمائوئنسیس) و تعداد گونه‌های شناخته‌شده کَمفِریا در این کشور را به دوازده می‌رساند. نتایج، اهمیت ادامه مطالعات گیاگانی و آرایه‌شناختی برای مستندسازی بهتر تنوع کَمفِریا در میانمار را برجسته می‌سازد.

The taxonomy and distribution of Kaempferia subgen. Protanthium (Zingiberaceae) in Myanmar remain incompletely documented despite the botanical significance of the region. This study aims to clarify the diversity and taxonomic status of species belonging to this subgenus in Myanmar through field investigations and herbarium studies. Detailed morphological examinations of newly collected and previously documented specimens were conducted to evaluate diagnostic characters and species delimitation. As a result, Kaempferia kayinensis is described in this paper as a new species from Kayin State, southeastern Myanmar, and K. simaoensis Y.Y.Qian as a new country record. In addition, the taxonomic status of K. parishii Hook.f. is reassessed and reinstated based on morphological evidence, distinguishing it from K. ovalifolia Roxb. These findings confirm the presence of four species of Kaempferia subgen. Protanthium in Myanmar (K. kayinensis, K. parishii, K. rotunda, and K. simaoensis) and increase the number of known Kaempferia species in the country to twelve. The results highlight the importance of continued floristic and taxonomic studies to better document the diversity of Kaempferia in Myanmar.