مطالعه اثرات مصرف اسید سالیسیلیک بر صفات کمی و کیفی گیاه دارویی زعفران تحت تنش خشکی

به منظور بررسی تاثیر محلول پاشی سالیسیلیک اسید در گیاه زعفران در شرایط مختلف تنش شوری ، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی طی سال های زراعی ۹۵-۱۳۹۴ و ۹۶-۱۳۹۵ در شرایط مزرعه در دانشگاه تربت حیدریه انجام شد. فاکتور عامل اصلی شامل تنش شوری با سدیم کلراید در چهار سطح (۱/۵، ۳، ۶ و ۹ دسی زیمنس بر متر) و فاکتور عامل فرعی محلول پاشی سالیسیلیک اسید در چهار سطح (صفر، ۰/۴، ۸/۰/۸۰ و ۲۱/۲/۱ میلی مولار) بود. نتایج نشان داد که در بالاترین سطح شوری (نه دسی زیمنس بر متر)، کاربرد غلظت مناسب سالیسیلسک اسید (۰/۸ میلی مولار) باعث افزایش تعداد و طول برگ به ترتیب سه و ۲۰ درصد در سال اول و ۲۰ و ۳۲ درصد در سال دوم نسبت به شاهد گردید. با کاربرد سالیسیلیک اسید، میزان سدیم برگ ۴۰ درصد کاهش و مقدار پتاسیم برگ ۳۸ درصد در سال دوم افزایش یافت. بر اساس نتایج محلول پاشی اسید سالیسیلیک باعث ایجاد تعادل در محتوای قند و پرولین، کاهش جذب سدیم و جلوگیری از اختلال در جذب پتاسیم شده و محتوای نسبی آب برگ را افزایش داد. در سال دوم کاربرد ۰/۸ میلی-مولار اسید سالیسیلیک در سطوح شوری متوسط باعث شد عملکرد کلاله خشک (به ترتیب با مقادیر ۱/۱۲ و ۲/۴۵ کیلوگرم در هکتار) به ترتیب ۸۱ و ۱۱۸ درصد نسبت به شرایط عدم مصرف افزایش یابد. بنابراین می توان نتیجه گرفت کاربرد ۰/۸ میلی مولار اسید سالیسیلیک در شرایط تنش شوری به منظور افزایش عملکرد کلاله و رشد زعفران و کاهش اثرات منفی شوری قابل توصیه می باشد.

In order to investigate the effect of salicylic acid foliar spray on saffron plants under different salinity stress conditions, an experiment was conducted as a split-plot design within a randomized complete block design over the agricultural years 2015-2016 and 2016-2017 under field conditions at Torbat Heydarieh University. The main factor was salinity stress with sodium chloride at four levels (1.5, 3, 6, and 9 dS/m), and the sub-factor was salicylic acid foliar spray at four levels (0, 0.4, 0.8, and 1.2 millimolar). The results showed that at the highest salinity level (9 dS/m), application of an appropriate concentration of salicylic acid (0.8 millimolar) increased the number and length of leaves by 3% and 20% in the first year, and by 20% and 32% in the second year, respectively, compared to the control. With salicylic acid application, leaf sodium content decreased by 40% and leaf potassium content increased by 38% in the second year. According to the results, salicylic acid foliar spray helped to maintain a balance in sugar and proline content, reduced sodium uptake, prevented disruption in potassium absorption, and increased the relative water content of leaves. In the second year, the application of 0.8 millimolar salicylic acid under moderate salinity levels increased saffron dry stigma yield (by 1.12 and 2.45 kg per hectare, respectively) by 81% and 118% compared to the non-application condition. Therefore, it can be concluded that the application of 0.8 millimolar salicylic acid under salinity stress is recommended to enhance saffron stigma yield and growth while mitigating the negative effects of salinity.