عملکرد و اجزای عملکرد زعفران تحت تاثیر سطوح مختلف نیتروژن و شوری در شرایط مزرعه

پژوهش حاضر به‌منظور مطالعه برهم‌کنش مقادیر مختلف نیتروژن با سطوح متفاوت شوری بر عملکرد زعفران در شرایط مزرعه‌ای در مرکز ملی تحقیقات شوری در یزد انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح متفاوت شوری آب آبیاری: غیرشور (به‌عنوان شاهد)، ۵ و ۸ و ۱۱ دسی‌زیمنس بر متر و مقادیر مختلف نیتروژن: صفر (به‌عنوان شاهد)، ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار بود که در یک آزمایش کرت‌های خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۳ تکرار طراحی شد. نتایج نشان داد که تنش شوری به‌طور معنی‌داری اجزای عملکرد زعفران شامل تعداد گل در واحد سطح، میانگین وزن تک‌گل و وزن تر کل گل‌ها در واحد سطح را کاهش می‌دهد. در سال اول، کاهش عملکرد در تیمار ۱۱ دسی‌زیمنس بر متر به‌وضوح قابل‌مشاهده بود و در سال دوم هیچ محصولی از این تیمار به‌دست نیامد. بیشترین تعداد گل در واحد سطح و وزن تر کل گل‌ها از تیمار غیرشور با ۵۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن در سال دوم به‌دست آمد. همچنین با افزایش نیتروژن از ۵۰ به ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار، عملکرد کلاله هم در شرایط شور و هم در شرایط غیرشور کاهش یافت. بر این اساس می‌توان نتیجه‌گیری کرد که اگرچه نیتروژن برای حصول عملکرد بالا ضروری است، ولی مقادیر بالای آن منجر به کاهش عملکرد خواهد شد، که این وضعیت در شرایط شور حساس‌تر است و باید مقادیر کمتری در نظر گرفت.

This study was conducted to investigate the interaction of different nitrogen levels with varying salinity levels on saffron yield under field conditions at the National Salinity Research Center in Yazd. The experimental treatments included different irrigation water salinity levels: non-saline (control), 5, 8, and 11 dS/m, and nitrogen levels: 0 (control), 25, 50, and 100 kg/ha, arranged in a split-plot experiment based on a randomized complete block design with three replications. The results showed that salinity stress significantly reduced saffron yield components, including the number of flowers per unit area, average single flower weight, and total fresh flower weight per unit area. In the first year, yield reduction was clearly observed at 11 dS/m, and in the second year, no yield was obtained from this treatment. The highest number of flowers per unit area and total fresh flower weight were recorded in the non-saline treatment with 50 kg/ha nitrogen in the second year. Additionally, increasing nitrogen from 50 to 100 kg/ha reduced stigma yield in both saline and non-saline conditions. Thus, while nitrogen is essential for achieving high yields, excessive amounts lead to yield reduction, particularly under saline conditions, where lower nitrogen levels should be considered.