شناسایی و تعیین چگالی علف‌های هرز غالب در مزارع زعفران (Crocus sativus L.) شهرستان قاینات

به منظور شناسایی و تعیین فراوانی و تراکم علف‌های هرز در مزارع زعفران قاینات، ۱۵ مزرعه به‌طور تصادفی بر اساس مساحت زیر کشت در سال‌های ۲۰۱۴-۲۰۱۵ انتخاب شدند. در هر مزرعه، علف‌های هرز به‌طور جداگانه بر اساس گونه‌ها شمارش شدند. تراکم علف‌های هرز در چارچوبی به مساحت ۰.۲۵ متر مربع برآورد شد. در این مطالعه، مزارعی با وسعت ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ متر مربع بازدید شدند و نمونه‌برداری انجام گرفت. حرکت در این مزارع به شکل «W» انجام شد. زمان نمونه‌برداری بین ماه‌های مارس تا فوریه تعیین شد و با استفاده از روابط و فرمول‌ها، فراوانی گونه‌ها، یکنواختی گونه‌ها، تراکم متوسط و تسلط گونه‌ها برآورد و تعیین شد. نتایج نشان داد که ۸۴ گونه علف هرز که به خانواده‌های کاسنیان (Asteraceae)، گراس‌سانان (Poaceae)، شب‌بویان (Brassicaceae)، باقلاسانان (Fabaceae)، بادمجانیان (Polygonaceae)، چنوبدیان (Chenopodiaceae) و پنیرکیان (Malvaceae) تعلق داشتند، بیشترین فراوانی را به ترتیب داشتند.مهم‌ترین علف‌های هرز بر اساس شاخص غلبه عبارت بودند از: بُروم چس (Bromus danthoniae)، جو موشی (Hordeum murinum)، بُروم‌ها (Bromus scoparius)، بُروم کرک‌دار (Bromus tectorum)، جو (Hordeum vulgar) از خانواده‌ غلات و کرک خاکسری روسی (Acroptilon repens)، پاگودا (Sophora alepecurides) و تورنسول (Heliotropium europaeum) از خانواده برگ‌گسترده. علف‌های هرز یک‌ساله بیشترین تنوع گونه‌ای را داشتند (۴۵ گونه)، علف‌های هرز دو ساله کمترین تنوع گونه‌ای را داشتند (۴ گونه) و علف‌های چندساله بین این دو گروه قرار داشتند (۳۵ گونه). ۸۸ درصد علف‌های هرز برگ‌گسترده و ۱۲ درصد علف‌های هرز باریک‌برگ بودند. بنابراین توصیه می‌شود از مدیریت اکولوژیکی برای کنترل علف‌های هرز مزارع زعفران استفاده شود که منجر به پایداری و ادامه تولید و همچنین کاهش مصرف مواد و سموم شیمیایی می‌گردد.

In order to identify and determine the frequency and density of weeds in saffron fields of Ghayenat, 15 fields were selected randomly based on under cultivation area during 2014-15. In each field, weeds were counted separately by species. The density of weeds was estimated at a 0.25 m2 frame. In this study, fields with 1000 to 5000 m2 in extent were visited and the sampling was carried out. The movement in these fields was done in the shape of “W”. Sampling time was determined to be between March to Feb and through using relations and formulas, frequency of species, species uniformity, average compression, and species dominance were estimated and determined. The results showed that 84 weed species which belonged to the families of Asteraceae, Poaceae, Brassicaceae, Fabaceae, Polygonaseae, Chenopdiaceae and Malvaceae had the highest frequency, respectively. The most important weeds according to the dominance index were: Brome chess (Bromus danthoniae), Mouse barley (Hordeum murinum), Bromus (Bromus scoparius), Downy brome (Bromus tectorum), Barley (Hordeum vulgar), from grasses and Russian knapweed (Acroptilon repens), Pagoda (Sophora alepecurides) and Turnsole (Heliotropium europaeum) from Broad leaves. Annual weeds had the greatest species diversity (45 species), biennial weeds had the lowest species diversity (4 species), and the perennial were between the two groups (35 species). 88 percent of weeds were broadleaf, and 12 percent were narrow leaf weeds. Therefore it is recommended that we use Ecological management control the weeds of saffron farms which leads to the stability and sustainability of the production as well as to reduce consumption of substances and chemical pesticides.