تولید ریزبنه در زعفران ).L sativus Crocus )از طریق کشت درون شیشه ای

زعفران گیاهی تریپلوئید و عقیم است که تکثیر آن فقط از طریق بنه های مادری انجام می شود. تکثیر گیاه به طور طبیعی خیلی کند است. استفاده از تکنیک های کشت درون شیشه ای می تواند به تکثیر این گیاه سرعت بخشیده و جوابگوی درخواست بیش از پیش کشاورزان به این گیاه دارویی مهم باشد. هدف از این تحقیق، دستیابی به روش مناسب برای ایجاد ریزبنه از بنه مادری پیش تیمار شده با سرما بود. به
این منظور، نمونه هایی در دو تاریخ متفاوت مرداد و اوایل شهریور از منطقه قاین در خراسان جنوبی جمع آوری و بنه های سالم و درشت به مدت 15-13 هفته در دمای 3-1 درجه سانتیگراد و تاریکی نگهداری شدند. محیط کشت MS 2/1 همراه با ششدرصد ساکارز، دومیلی گرم بر لیتر IBA و غلظتهای 2 ،4 و 6 میلیگرم در لیتر BAP در قالب طرح کاملًا تصادفی با پنج تکرار مورد برررسی قرار گرفتند. نمونه های شاهد فاقد تنظیم کننده های رشد بودند. نتایج حاکی از آن بود که تنظیم کننده های رشد در ایجاد ریزبنه ها بی اثر بودند و بنه های برداشت شده در مرداد ماه پیش تیمار شده به مدت 15 هفته بیشترین و بزرگترین ریزبنه ها را تشکیل دادند. با توجه به نتایج، استفاده از بنه های
برداشت شده در مرداد ماه با پیش تیمار سرمایی کافی و کشت بنه ها در محیط کشت MS 2/1 حتی بدون اعمال هورمون برای تهیه ریزبنه ازطریق کشت درون شیشه ای توصیه می شود که به لحاظ اقتصادی نیز به صرفه می باشد.

Saffron is a triploid plant from Iridaceae family, which is propagated only via mother corms. In vitro culture techniques can accelerate the propagation of this plant in order to comply with the increasing demands of farmers to this important medicinal plant. The purpose of this research was to find out a proper protocol to cormlet production on the mother corms were collected in August and early September months which cold pre treated. To this end, two saffron ecotypes of corms were collected from Qaen and South Khorasan regions. Samples were kept at 31°C for 13 to 15 weeks. After sterilization, samples were transferred into half strength MS culture medium with 6% sucrose, 2 mg.l -1 IBA and 2, 4 and 6 mg.l -1 BAP based on a CRD with five replications. Control was without growth regulators. The results showed that there were no significant differences between growth regulator concentrations in cormlet production. However, the August samples were significantly different in the number of cormlets per mother corm and cormlet diameter. According to the results, sufficient cold pre-treatment on corms harvested in August and culture in 1/2 MS medium without any growth regulators are recommended for the production of micro-corms of saffron through in vitro culture, which is also economically important.