تأثیر خیساندن بنه زعفران در اسید سالیسیلیک و نیترات پتاسیم بر رشد رویشی، زایشی و شاخص‌های فلورسانس کلروفیل آن

زعفران که یک گیاه دارویی مهم ایران است، تحت تأثیر تنش‌های محیطی متعددی قرار دارد. بنابراین، مصرف ترکیبات هورمونی و تغذیه‌ای مناسب می‌تواند تأثیرات منفی تنش‌ها را بر آن کاهش داده و رشد و عملکرد گیاه را بهبود بخشد. به همین منظور، آزمایشی بر اساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار به منظور بررسی اثر اسید سالیسیلیک (۰، ۰.۵، ۱ و ۲ میلی‌مولار) و پتاسیم نیترات (۰، ۲۵۰، ۵۰۰ و ۱۰۰۰ میلی‌لیتر بر گرم) در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، ایران، در فصل رشد ۲۰۱۵ انجام شد. شاخص‌های ارزیابی شده شامل وزن تر گل و کاسبرگ، وزن و طول پرچم، طول برگ، وزن و قطر پیاز و پیازچه، پارامترهای فلورسانس کلروفیل و محتوای کلروفیل کل بود. نتایج نشان داد که بالاترین مقادیر Fv، Fv/Fm، F’v/F’m (به ترتیب ۱۱۷، ۰.۲۷ و ۰.۴۴)، کلروفیل کل (۰.۸۵ میکروگرم بر گرم وزن تر)، وزن تر گل و کاسبرگ (به ترتیب ۳۶.۹ و ۳۲.۱ گرم بر متر مربع)، وزن پرچم (۴.۲ گرم بر متر مربع) و طول آن (۲۹.۶ میلی‌متر) و طول برگ (۳۷.۷ سانتی‌متر) در سطح ۲ میلی‌مولار اسید سالیسیلیک به دست آمد، در حالی که بالاترین مقدار F’m در سطح ۰.۵ میلی‌مولار اسید سالیسیلیک ثبت شد. افزون بر این، پیش‌درمان با ۱۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر پتاسیم نیترات، مقدار وزن و قطر پیازچه را به ترتیب ۳۰٪ و ۱۹٪ نسبت به شاهد افزایش داد. به طور کلی، نتایج این آزمایش نشان‌دهنده بهبود رشد و عملکرد زعفران ناشی از خیس کردن پیازچه‌ها در اسید سالیسیلیک و پتاسیم نیترات بود.

Saffron that is an important medicinal plant of Iran is influenced by several environmental stresses. Therefore, the consumption of appropriate hormonal and nutritional compounds can reduce the negative impacts of stresses on it and improve the growth and yield of the plant. For this purposes, an experiment was carried out based on a Randomized Complete Block Design with four replications to study the effect of Salicylic acid (0, 0.5, 1 and 2 mM) and Potassium Nitrate (0, 250,500 and 1000 ml.g-1), in the research field station of the College of Agriculture, the University of Birjand, Iran, in the growing season of 2015. The indices evaluated included flower and corolla fresh weight, stigma weight and length, leaf length, corm and cormel weights and diameter, chlorophyll florescence parameters and total chlorophyll content. The results showed that the highest amounts of Fv, Fv/Fm, F’v/F’m (117, 0.27 and 0.44, respectively), total chlorophyll (0.85 µg.g fresh weight), flower and corolla fresh weight (36.9 and 32.1 g.m-2, respectively), stigma weight (4.2 g.m-2) and length (29.6 mm) and leaf length (37.7 cm) were obtained at 2 mM level of salicylic acid, while the highest F’m was recorded at 0.5 mM salicylic acid. In addition, pretreatment with 1000 mg.l-1 potassium nitrate increased the amounts of cormel weight and diameter by 30% and 19% compared with the control, respectively. Generally, the results of this experiment indicated an enhancement in saffron growth and yield, affected by corms soaking in salicylic acid and potassium nitrate.