بررسی نقش بی کربنات و شوری آب آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد گل زعفران در شرایط مزرعه

وجود نمکهای محلول در آب و انتقال آن به مزارع کشاورزی، باعث شور شدن اراضی زراعی شده و عملکرد و رشد گیاه را تحت تأثیر قرار میدهد. این پژوهش با بررسی اثر سطوح شوری، بیکربنات و pH آب آبیاری بر عملکرد کلاله و اجزای گل زعفران در سبزوار در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. مزارع با پنج سطح شوری شامل 19/2-4/1، -42 ،24-26 ،16-22 ،10-14 شامل بیکربنات سطح پنج و متر بر دسیزیمنس 8/4-9/1 و 6/6-35/95 ،5/5-00/4 ،2/3-2/6 -8/33 و 7/72-8/05 ،7/56-7/66 ،7/49-7/52 ،7/05-7/41 شامل آبیاری آب pH سطح پنج و لیتر بر میلیگرم 60 و 30 1/8 )آب آبیاری به عنوان تیمار مدنظر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر pH ،EC و بیکربنات بر اجزای گل )تعداد گل، وزن تر و خشک گل، وزن تر و خشک کلاله، وزن تر و خشک خامه، وزن تر و خشک پرچم و وزن تر و خشک گلبرگ معنیدار بود. با افزایش شوری عملکرد و اجزای عملکرد گل کاهش یافت. در تیمار 19/2-4/1 دسیزیمنس بر متر بیشتر پارامترهای اندازهگیری شده در بیشترین مقدار بودند. تعداد گل در تیمار 19/2-4/1 دسیزیمنس بر متر به ترتیب 5/2 و 7 برابر تیمارهای 6/3-2/2 و 1/4-9/8 دسیزیمنس بر متر بود. به همین ترتیب وزن خشک کلاله در تیمار 19/2-4/1 دسیزیمنس بر متر 5/7 برابر سطح 1/4-9/8 دسیزیمنس بر متر بود. بیشترین سطح معنیداری بیکربنات در تیمار 42-30 میلیگرم بر لیتر مشاهده شد. افزایش بیکربنات آب تا تیمار 42-30 میلیگرم بر لیتر سبب افزایش وزن خشک کلاله به 03/4 میلیگرم شد که این مقدار تقریباً نه برابر تیمار 60 میلیگرم بر لیتر بود. حداکثر وزن خشک کلاله در pH 05/72-8/7 مشاهده شد که 5/7 برابر سطح 41/7- 05/7و 31 برابر 33/8-1/8 بود. بر این اساس، میتوان چنین نتیجه گرفت که علاوه بر کیفیت خاک، کیفیت آب آبیاری از مهمترین عوامل موثر بر انتخاب مزرعه زعفران باشد. همچنین از آنجا که عملکرد زعفران تحت تأثیر کیفیت آب به ویژه شوری کاهش یافت، پیشنهاد می شود این موضوع نیز به نوعی در انتخاب مزرعه مناسب مد نظر قرار داده شود.

Water quality is an important factor in crop production. The presence of dissolved salts in the water and its transfer to agricultural fields affect the salinity of arable land, affecting crop yield and its growth. This study investigated the effects of five salinity levels (such as 1.4-2.19, 2.2-3.6, 5.00-4.4, 6.35-6.95 and 8.4-1.9 dS.m-1), five bicarbonate levels (including 10-14, 16-22, 24-26, 30-42 and 60 mg.l-1) and five pH levels (such as 7.05-7.41, 7.49-7.52. 7.56-7.66, 7.72-8.05, and 8.8-8.33) of irrigation water on the yield of stigma and flower yield components of saffron under field conditions. The study was conducted based on a completely randomized design with three replications. The results showed that all measured characteristics of saffron flower yield and yield components (including number of flowers, fresh and dried weight of flower, fresh and dried weight of stigma, fresh and dried weight of stamen, fresh and dry weight of flag and fresh and dry weight of petals), were significantly affected by pH, EC and bicarbonate levels. The highest most of the measured parameters were recorded in 1.4-2.19 dS.m-1 . Yield and flower yield components were decreased by increasing salinity levels. Number of flowers in 1.4-2.19 dS.m-1 was increased up to 2.5 and 7 folds higher than 2.2-3.6 and 8.4-1.9 dS.m-1
, respectively. Likewise, dried weight of stigma at 1.4-2.19 dS.m-1 was 7.5 folds higher than 8.4-1.9 dS.m-1 . The highest significant effect of water bicarbonate on measured parameters was observed for 30-42 and 60 mg.l-1 . Increasing in water bicarbonate to 30-42 and 60 mg.l-1 enhanced dried weight of stigma with 4.03 mg, which was approximately nine folds higher than 60 mg.l-1 . Also, the effect of pH was significant on all measured traits. The maximum dried weight of stigma was observed at pH 7.72-8.05 which was 7.5 and 31 folds higher than 7.05-7.41 and 8.8-8.33, respectively. Finally, it can be concluded that in addition to soil quality, water quality is one of the other important parameters for saffron field selection. The results also showed that yield of stigma and flower components significantly varied under water quality especially salinity parameter. Therefore, it is suggested that to consider this issue in planning the selection of saffron fields.