ارزیابی ترسیب کربن و پتانسیل گرمایش جهانی مزارع زعفران (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)

این پژوهش با هدف تعیین ضرایب تبدیل، وزن خشک، کربن آلی و ترسیب کربن اندام‌های هوایی و زیرزمینی زعفران و برآورد انتشار گازهای گلخانه‌ای و پتانسیل گرمایش جهانی در مزارع زعفران استان خراسان رضوی انجام شد. نتایج نشان داد که وزن خشک، محتوای کربن آلی، ضرایب تبدیل و پتانسیل ترسیب کربن بین اندام‌های مختلف زعفران تفاوت معنی‌داری دارد. بیشترین ترسیب کربن مربوط به بنه (5.83 تن در هکتار) و کمترین مربوط به گل (0.14 تن در هکتار) بود. مجموع انتشار گازهای گلخانه‌ای 45.99 کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن در هکتار بود که سهم سوخت‌های فسیلی (39.78 کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن) بیش‌تر بود. مدیریت ارگانیک و مصرف بقایای گیاهی و کودهای دامی به عنوان راهکارهای بوم‌شناختی برای بهبود پتانسیل ترسیب کربن و تخفیف تغییر اقلیم پیشنهاد شد.

The study aimed to determine conversion coefficients, dry weight, organic carbon, and carbon sequestration of aerial and underground organs of saffron, and to estimate greenhouse gas emissions and global warming potential in saffron farms of Khorasan Razavi province. Results showed significant differences in dry weight, organic carbon content, conversion coefficients, and carbon sequestration potential between different saffron tissues. The highest carbon sequestration was for corm (5.83 ton/ha) and the lowest for flower (0.14 ton/ha). Total greenhouse gas emissions were 45.99 kg CO2-eq per ha, with fossil fuels having the highest share (39.78 kg CO2-eq). Organic management and use of plant residues and organic manure were recommended as ecological strategies to improve carbon sequestration potential and mitigate climate change.