اثر کودهای آلی و بیولوژیک بر ویژگی‌های کمّی و کیفی زعفران در اقلیم منطقه اردبیل

در سال‌های اخیر، به منظور تولید محصولات ارگانیک و کاهش مشکلات زیست‌محیطی، از کودهای ارگانیک و بیولوژیکی برای افزایش باروری خاک، رفع نیازهای تغذیه‌ای و بهبود رشد گیاهان استفاده می‌شود. به منظور ارزیابی تأثیر کودهای ارگانیک و بیولوژیکی بر صفات کمی و کیفی زعفران، یک آزمایش میدانی به صورت قطعات تقسیم‌شده بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی اردبیل در دو فصل رشد ۲۰۱۵-۲۰۱۶ و ۲۰۱۶-۲۰۱۷ انجام شد. تیمارها شامل سه سطح کود ارگانیک: ورمی‌کمپوست (۱۰ تن‌در‌هکتار)، کود دامی (۲۵ تن‌در‌هکتار) و شاهد در قطعات اصلی، و باکتری‌های ریزوباکتری محرک رشد گیاه در چهار سطح شامل شاهد، Azotobacter sp. PTCC 1658، Pseudomonas aeroginosa، Bacillus subtilis و ترکیب کود زیستی A. sp. PTCC 1658 + B. subtilis + P. بود.ایروژینوزا در زیرقطعات. کودهای زیستی قبل از کشت در سال اول بر روی غده‌های زعفران تلقیح شدند و در سال دوم به همراه آب آبیاری استفاده شدند. نتایج نشان داد که اثرات تعاملی کودهای ارگانیک و زیستی وزن تازه گل‌ها، عملکرد خشک و تر پرچم و خامه و ترکیبات کیفی شامل کروکین (عامل رنگ)، پیکروکروسین (عامل طعم) و سافرانال (عامل عطر) را در مقایسه با کنترل افزایش داد. به طوری که، استفاده از کود دامی و ورمیکامپوست همراه با مجموع کودهای زیستی (A. sp. PTCC 1658 + B. subtilis + P. aeroginosa)، ماده خشک پرچم را از 0.86 کیلوگرم در هکتار به ترتیب به 2.93 و 2.7 کیلوگرم در هکتار افزایش داد. با استفاده از کود دامی همراه با کودهای زیستی، پیکروکروسین، سافرانال و کروکین به ترتیب 73، 77 و 83 درصد نسبت به کنترل افزایش یافتند.براساس نتایج این آزمایش، استفاده همزمان از کودهای آلی و بیولوژیکی علاوه بر کاهش آلودگی محیط‌زیست، می‌تواند از طریق اثرات هم‌افزا، کیفیت و کمیت محصول زعفران را افزایش دهد.

In recent years, in order to produce organic products and reduce environmental problems, organic and biological fertilizers are used to increase soil fertility, eliminate the nutritional needs and to improve of plants growth. In order to evaluate the effect of organic and biological fertilizers on qualitative and quantitative traits of saffron, a field experiment was carried out as split plots based on a randomized complete block design with three replications at the Research Farm of Ardebil Agricultural Research Center during two growing seasons of 2015-2016 and 2016-2017. Treatments included three levels of organic fertilizers: vermicompost (10 t.ha-1), manure (25 t.ha-1) and control in the main plots, and plant growth promoting rhizobacteria in four levels including, control, Azotobacter sp. PTCC 1658, Pseudomonas aeroginosa, Bacillus subtilis and the combination of biofertilizer A. sp. PTCC 1658+ B. subtilis+ P. aeroginosa in sub plots. Bio fertilizers were inoculated on the saffron corms before sowing in the first year and were applied mixed with irrigation water in the second year. The results indicated that the interaction effects of organic and biological fertilizers increased the fresh weight of flowers, dry and wet yield of stigma and style and qualitative compounds including crocin (Color factor), picrocrocin (Taste factor) and safranal (Perfume factor) compared to control. So that, the application of manure and vermicompost in combination with the total of bio-fertilizers (A. sp. PTCC 1658+ B. subtilis+ P. aeroginosa), increased the dry matter of stigma from 0.86 kg.h-1 to 2.93 and 2.7 kg.h-1 respectively. By using manure fertilizer with biofertilizers, picrocrocin, safranal and crocin, were increased 73, 77 and 83 percent compared to the control respectively. Based on this experiment results, the combined use of organic and biological fertilizers in addition to reducing the environmental pollution, can enhance qualities and quantities of yield of saffron through synergistic effects.