اثر غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد بر خواب غده و عملکرد گل زعفران در شرایط هیدروپونیک

زعفران (Crocus sativus L.) یک گیاه چندساله بدون ساقه از خانواده زنبقیان است. این گیاه تری‌پلوئید و گیاهی بارور نیست که از طریق پیازچه‌های جایگزین تکثیر می‌شود. مدت‌هاست که مشخص شده است سطح نسبی هورمون‌های گیاهی و تنظیم‌کننده‌های رشد، خواب زمستانی، جوانه‌زنی و رویش گیاه را کنترل می‌کند. به منظور بررسی اثر تنظیم‌کننده‌های شیمیایی مختلف و غلظت‌های آن‌ها بر طول دوره خواب پیاز، عملکرد گل و کلاله زعفران در شرایط هیدروپونیک، یک آزمایش به صورت طرح فاکتوریل بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی کشاورزی فدک در سال 2014 انجام شد. سه تنظیم‌کننده شیمیایی در چهار غلظت شامل اسید گیبرلیک (GA3) (0، 5، 20 و 40 میلی‌گرم بر لیتر)، کلروکولین کلرید (CCC) (0، 100، 200 و 300 میلی‌گرم بر لیتر) و اسید نفتالین استیک (NAA) (0، 100، 200 و 300 میلی‌گرم بر لیتر) به عنوان تیمارها در نظر گرفته شدند.ویژگی‌های مورد مطالعه شامل وزن تازه گل، طول کلاله، وزن تازه کلاله، وزن خشک کلاله و تعداد گل در ماه‌های اکتبر و دسامبر بود. نتایج نشان داد که اثر غلظت در شاخص‌های عملکرد گل در اولین برداشت معنادار بود (p≤0.01). شاخص‌های عملکرد گل در برداشت دوم به طور معناداری تحت تأثیر تنظیم‌کننده‌های رشد و غلظت‌ها قرار گرفتند (p≤0.05). با افزایش غلظت تنظیم‌کننده‌های رشد، وزن تازه گل، تعداد گل، طول کلاله، وزن تازه کلاله و وزن خشک کلاله کاهش یافت. بیشترین طول کلاله و تعداد گل به ترتیب مربوط به CCC با 0.34 سانتی‌متر و 3.41 بود. این امر نشان می‌دهد که هورمون‌های گیاهی نقش قابل توجهی در طولانی شدن دوره رکود و شاخص‌های عملکرد گل زعفران دارند.

Saffron (Crocus sativus L.) is a perennial stemless herb of the Iridaceae family. It is a triploid plant and sterile geophyte propagated by replacement corms. It has long been known that the relative levels of plant hormones and growth regulators control dormancy, germination and emergence. In order to evaluate the effect of different chemical regulators and their concentrations on corm prolong dormancy, flower and stigma yield of saffron in hydroponic conditions, an experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Filed of Fadak in 2014. Three chemical regulators at four concentrations such as Gibberellic acid (GA3), (0, 5, 20 and 40 mg.l-1), Chlorocholine chloride (CCC) (0, 100, 200 and 300 mg.l-1) and Naphthaleneacetic acid (NAA) (0, 100, 200 and 300 mg.l-1) were considered as treatments. Studied traits were fresh weight of flower, stigma length, fresh weight of stigma, dry weight of stigma and flower number in October and December. The results showed that the effect of concentration was significant (p≤0.01) in flower yield indices at the first harvest. Flower yield indices were significantly affected for growth regulators and concentrations at the second harvest (p≤0.05). By increasing concentration of growth regulators declined fresh weight of flower, flower number, stigma length, fresh weight of stigma and dry weight of stigma. The highest stigma length and flower number were observed for CCC with 0.34 cm and 3.41, respectively. It is revealed that plant hormones have considerable role in dormancy prolongation and flower yield indices of saffron.