مطالعه بیان ژن AP-3 در طول نمو گل در زعفران (*Crocus sativus L.*)

در زعفران (*Crocus sativus L.*) گل مهم‌ترین بخش است و درک مسیر زیربنایی نمو گل می‌تواند راه را برای روش‌های جدید بهبود تولید و کیفیت آن هموار کند. ترکیب ژن‌های کلاس A (شامل APETALA1؛ AP1 و APETALA2؛ AP2)، ژن‌های کلاس B (شامل APETALA3؛ AP3 و PISTILLATA؛ PI) و ژن‌های کلاس C (شامل AGAMOUS؛ AG) که در هر چرخه فعال هستند، هویت اندام‌هایی را که بعداً در آن چرخه توسعه می‌یابند، تعیین می‌کند. AP3 یک ژن کلاس B است که تشکیل گلبرگ و پرچم را تقویت می‌کند و نقش بسیار مهمی در نمو گل دارد. همچنین سایر ژن‌های دخیل در نمو گل را فعال می‌کند. کار حاضر بر مطالعه تغییرات بیان ژن تطبیقی در مراحل مختلف نمو گل متمرکز بود. حداکثر بیان ژن AP-3 در مرحله زرد دیرهنگام نمو کلاله یافت شد. بیان از مرحله زرد به مرحله نارنجی نمو کلاله افزایش می‌یابد و سپس دوباره از مرحله نارنجی به مرحله قرمز روشن نمو کلاله کاهش می‌یابد. از آنجا که AP-3 ژن تنظیمی برای نمو گل است، الگوی بیان آن سرنوشت گلدهی را در زعفران تعیین می‌کند.

In saffron (*Crocus sativus L.*) the flower is the most important part and understanding the pathway underlying the flower development can pave the way for new avenues to improve its productivity and quality. The combination of class A genes (including APETALA1; AP1 and APETALA2; AP2), class B genes (including APETALA3; AP3 and PISTILLATA; PI) and class C genes (including AGAMOUS; AG) that are active in each whorl determines the identity of the organs that will later develop in that whorl. AP3 is a class B gene which promotes petal and stamen formation and has a very important role in flower development. It also activates other genes involved in flower development. Present work was focused on the study of comparative gene expression changes during different stages of flower development. AP-3 gene expression was found maximum during late-parenthesis yellow stage of stigma development. Expression increases from yellow to orange stage of stigma development and then reduces again from orange to scarlet stage of stigma development. Since AP-3 is the regulatory gene for floral development, its expression pattern determines the flowering fate in saffron.