تحلیل اثرات کشت زعفران بر حس تعلق مکانی خانوارهای روستایی، مطالعه موردی: دهستان رشتخوار

کاربردهای متعدد زعفران و معارف متنوع غذایی آن و از همه مهم تر نقش عمده‌ای که در زندگی کشاورزان خراسان مرکزی و جنوبی دارد، توجه ویژه به مسائل تولید زعفران و نقش آن را در توسعه نواحی روستایی بیش از پیش روش می‌سازد. هدف این مقاله نیز بررسی اثرات کشت زعفران بر حس تعلق مکانی در بین خانوارهای روستایی دهستان رشتخوار می‌باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی است. ابزار جمع آوری اطلاعات و داده‌ها در مطالعات نظری به صورت کتابخانه‌ای و در مطالعه میدانی از طریق پرسش نامه می‌باشد. جامعة آماری پژوهش شامل خانوارهای روستایی دهستان رشتخوار می‌باشد (N=4472)، سرپرست خانوار به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به عنوان جامعه نمونه انتخاب گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تکنمونه‌ای، برازش رگرسیونی، رگرسیون چند متغیره و مدل تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج تحقیق نشان دهنده تأثیر مثبت کشت زعفران بر ابعاد چهارگانه تعلق مکانی در بین خانوارها در منطقه مورد مطالعه بوده است. همچنین نتایج نشان می‌دهد که بیشترین اثر کل کشت زعفران مربوط به بُعد اقتصادی است. به طوری که، میزان درآمد و مقدار پس‌انداز خانوارهای روستایی، میزان انتقال خانوارها به خصوص انتقال زنان روستایی، تنوع اقتصادی و شغلی در روستاهای منطقه در سطح قابل قبول افزایش داشته که این امر به توجه خود، باعث افزایش سطح رفاه و توانمندی خانوارها و به تبع، باعث افزایش حس تعلق به مکان در بین خانوارهای روستایی در منطقه مورد مطالعه شده است.

The multiple uses of saffron, its diverse culinary knowledge, and, most importantly, its major role in the lives of farmers in central and southern Khorasan, highlight the importance of paying special attention to saffron production issues and its role in the development of rural areas. The purpose of this article is to investigate the effects of saffron cultivation on the sense of place attachment among rural households in the Rastkhowar district. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The data collection tool in theoretical studies was library-based, and in the field study, it was through a questionnaire. The statistical population of the research includes rural households of Rastkhowar district (N=4472). The head of the household was selected as the sample population by simple random sampling. For data analysis, one-sample t-test, regression fit, multiple regression, and path analysis model were used. The results of the research indicate the positive effect of saffron cultivation on the four dimensions of place attachment among households in the study area. The results also show that the greatest total effect of saffron cultivation is related to the economic dimension. So that the income and savings of rural households, the transfer of households, especially rural women, economic and occupational diversity in the villages of the region have increased at an acceptable level, which in turn has increased the level of welfare and empowerment of households and, consequently, increased the sense of place attachment among rural households in the study area.