تأثیر سایه بر پارامترهای زراعی-مورفولوژیکی و فلور علف‌های هرز کشت زعفران (Crocus sativus L.) در منطقه نیمه‌خشک شرق مراکش

زعفران (Crocus sativus) از زمان‌های قدیم یک گیاه دارویی مهم بوده است. این مطالعه با هدف تعیین شدت نور بهینه برای رشد زعفران با تعیین کمیت اثرات سطوح مختلف سایه بر عملکرد، رشد رویشی و رشد علف‌های هرز در منطقه شرقی مراکش انجام شد. گیاهان به مدت 24 ماه در آفتاب کامل (شاهد) و سایه 30٪، 50٪ و 70٪ کشت شدند. به طور کلی، نتایج نشان داد که سایه تأثیر مثبتی بر عملکرد و پارامترهای رشد رویشی گیاهان زعفران دارد، به طوری که بیشترین عملکرد (0.61 گرم در متر مربع) و تعداد برگ (105 برگ در هر دسته) زمانی ثبت شد که گیاهان در معرض سایه سبک (30٪) قرار گرفتند. رنگ برگ‌ها در زیر سطوح سایه 70٪ سبز تیره بود. نتایج حاصل از بخش زیرزمینی نشان داد که سایه با وزن و قطر بنه‌های دختری همبستگی مثبت دارد، به طوری که سایه 70٪ بالاترین مقادیر وزن (65 گرم) و درصد بنه‌های با قطر بزرگ (39٪) را ثبت کرد. در مورد تراکم علف‌های هرز، این پارامتر به طور قابل توجهی تحت تأثیر سایه قرار گرفت. کمترین تراکم علف‌های هرز در تیمار سایه ۷۰ درصد ثبت شد. در نتیجه، سایه ۳۰ درصد به عنوان تابش نور بهینه برای کشت زعفران پیشنهاد می‌شود.

Saffron (Crocus sativus) has been an important medicinal plant since ancient times. This study aimed to seek the optimal light intensity for saffron growth by quantifying the effects of different shade levels on yield, vegetative growth, and weed development in the eastern region of Morocco. The plants were grown for 24 months in full sun (control) and 30%, 50%, and 70% shade. Overall, the results showed that shade positively affected the yield and vegetative growth parameters of saffron plants, with the highest yield (0.61 g/m2) and number of leaves (105 leaves/tuft) recorded when the plants were exposed to light shade (30%). The color of the leaves under the 70% shade levels was dark green. The results from the underground part showed that shade is positively correlated with the weight and diameter of daughter corms where the 70% shade recorded the highest values of weight (65 g) and percentage of large diameter corms (39%). As for weed density, this parameter was significantly affected by shade. The lowest weed density was recorded for the 70% shade treatment. In conclusion, 30% shade is suggested as optimal light irradiation for saffron cultivation.