تأثیر اسید هیومیک و تراکم بنه بر ویژگی‌های بنه‌های دختری و عملکرد کل زعفران در سال دوم

به منظور بررسی اثرات اسید هیومیک و تراکم کاشت بر صفات رویشی و زایشی زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال زراعی ۹۵-۱۳۹۴ اجرا شد. فاکتورها شامل اسید هیومیک در چهار سطح (صفر، ۵، ۱۰ و ۱۵ کیلوگرم در هکتار) و تراکم کاشت در سه سطح (۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ بنه در مترمربع) با سه تکرار بودند. نتایج نشان داد که اسید هیومیک اثر معنی‌داری بر صفات بنه (وزن کل بنه و وزن تر و خشک بنه دختری) داشت، به طوری که بیشترین وزن کل بنه (۲۲/۰۹ گرم در بوته) در نتیجه اعمال تیمار ۵ کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک به دست آمد. نتایج سال دوم آزمایش، نشان‌دهنده تأثیر معنی‌دار اسید هیومیک بر صفات گل (تعداد و عملکرد کل گل‌تر و عملکرد کلاله تر و خشک) بود، به طوری که بیشترین عملکرد کلاله تر و خشک (به ترتیب ۱/۳۵ و ۰/۲۳ گرم در مترمربع) در سطح ۱۰ کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک حاصل شد و کمترین مقدار این صفات در تیمار شاهد مشاهده گردید. تراکم کاشت نیز بر تعداد و عملکرد کل گل‌تر و عملکرد کلاله تر و خشک تأثیرگذار بود، به‌طوری‌که بیشترین میزان این صفات در تراکم ۱۰۰ بنه در مترمربع حاصل شد. اثرات متقابل نشان داد که سطوح مختلف اسید هیومیک و تراکم کاشت تأثیر معنی‌داری بر متوسط طول و عملکرد کلاله تر در سال دوم داشت. بر اساس نتایج، ۵ کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک و تراکم ۷۵ بنه در مترمربع را در افزایش ویژگی‌های عملکردی و رشدی زعفران در این آزمایش مؤثر دانست.

The effects of application of humic acid and planting density on vegetative and reproductive characteristics of saffron were evaluated under field conditions. Treatments were four levels humic acid (0, 5, 10 and 15 kg.ha⁻¹) and three density plantings (50, 75 and 100 corm.m⁻²). This experiment was carried out as a factorial based on randomized completely block design with three replications in the research farm of Birjand University, Iran, during the cropping year 2015-2016. The results showed that humic acid levels improved the corm vegetative indices (total weight of corm, fresh and dry weight of corm). The highest total weight of corm (23.09 g.plant⁻¹) was obtained in with 5 kg.ha⁻¹ humic acid. The results also showed that humic acid improved the saffron flower characteristics (flower number and fresh total yield, stigma fresh and dry yield) in the second year. The highest stigma fresh (1.35 g.m⁻²) and stigma dry (0.23 g.m⁻²) yield were obtained in plants treated with 10 kg.ha⁻¹ humic acid while the lowest values were recorded in the control group. Application of different levels of planting density had a positive effect on flower number and fresh total yield, stigma fresh and dry yield in the second year of experiment. The highest of these characteristics were observed in planting density of 100 corm.m⁻². Application of different levels of planting density and humic acid had a positive effect on the stigma length and stigma fresh yield. Thus, the results showed that 5 kg.ha⁻¹ of humic acid and 75 corm.m⁻² planting density have a significant impact on vegetative and reproductive characteristics of saffron.