بررسی یک نوع ماشین جدا کننده کلاله از گل زعفران

سطح زیر کشت زعفران در کشور طی سال های ۹۹-۹۸ برابر ۱۲۱۲۵۰/۴ هکتار بوده است که ۱۱۲۱۹۹/۴ هکتار آن مربوط به استان های خراسان ( رضوی ، جنوبی و شمالی) است (آمار نامه کشاورزی ،۱۳۹۹). کلیه عملیات این محصول از کاشت تا پس از برداشت به صورت سنتی و دستی انجام می شود بنابراین هرگونه مطالعه در جهت مکانیزاسیون این محصول گران بها منطقی به نظر می رسد . در این تحقیق یک ماشین جداکننده کلاله از گل زعفران که توسط یکی از کارگاه های داخل کشور به صورت نمونه اولیه طراحی و ساخته شده بود مورد ارزیابی قرار گرفت. ارزیابی عملکرد دستگاه شامل: تعیین درجه خلوص، تعیین درصد کلاله های موجود در مخزن سایر اجزاء گل (ضایعات)، ظرفیت کاری دستگاه برحسب گرم بر ساعت در ۸ تکرار و ارزیابی اقتصادی بود که با روش سنتی به عنوان تیمار شاهد مقایسه شد. نتایج تحقیق نشان داد با توجه به زیاد بودن اختلاف رطوبت در روز چهارم از برداشت محصول، زمان مناسب برای جدا کردن کلاله از سایر اجزای گل، چهار روز پس از برداشت محصول است. درصد خلوص روش ماشینی ۶۰/۴ درصد بود که با روش دستی ۹۷/۴۲ در سطح احتمال ۵% اختلاف معنی داری داشت و روش دستی ازنقطه نظر کیفیت محصول، همچنان مناسب ترین روش است. ظرفیت کاری جدا کردن کلاله از گل درروش ماشینی (۵۰۰/۶ گرم بر ساعت گل) اختلاف معنی داری (در سطح احتمال ۵%) را نسبت به روش دستی (۲۲۰ گرم بر ساعت) نشان داد. ضریب نرخ بازگشت سرمایه درروش ماشینی ۲۶ بود که با هرگونه سود سرمایه رقابت می نماید و ازنظر اقتصادی برای کشاورز مقرون به صرفه است.

The area under saffron cultivation in the country during the years 2019-2020 was 121,250.4 hectares, of which 112,199.4 hectares belonged to the Khorasan provinces (Razavi, South, and North) (Agricultural Statistics Yearbook, 2020). All operations of this crop, from planting to post-harvest, are carried out traditionally and manually; therefore, any study aimed at mechanizing this valuable product seems reasonable. In this research, a saffron stigma separator machine, which was designed and built as a prototype by a domestic workshop, was evaluated. The evaluation of the machine’s performance included: determining the purity level, determining the percentage of stigmas in the reservoir of other flower parts (waste), the working capacity of the machine in grams per hour over 8 repetitions, and economic evaluation, which was compared with the traditional method as a control treatment. The results of the study showed that, considering the significant difference in moisture on the fourth day after harvesting the product, the appropriate time to separate the stigmas from other flower parts is four days after harvest. The purity percentage of the mechanical method was 60.4%, which differed significantly from the manual method at 97.42% at a 5% probability level, and from the product quality standpoint, the manual method is still the most suitable. The working capacity of separating the stigma from the flower in the mechanical method (650.5 grams per hour of flowers) showed a significant difference (at the 5% probability level) compared to the manual method (220 grams per hour). The capital return rate coefficient for the mechanical method was 26, which competes with any investment profit and is economically cost-effective for the farmer.