بررسی جنبه های فنی و اقتصادی مکانیزاسیون زعفران

ایران با سطح زیر کشت ۱۲۰ هزار هکتار و تولید سالیانه ۴۳۹ تن زعفران، بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان به شمار می آید. یکی از مهمترین موانع و مشکلات زراعت زعفران، مکانیزه نبودن برداشت، هزینه بالای تولید و نیاز به نیروی کار فراوان در مدت زمان محدود برداشت را می توان نام برد. در این مقاله اقدام به بررسی و شناسایی چالش های پیش روی توسعه مکانیزاسیون برداشت و فرآوری گل زعفران از نقطه نظرهای اجتماعی، فنی و اقتصادی گردیده و همچنین ظرفیت ها و پتانسیل های موجود شامل تمام فعالیتهای انجام شده در زمینه مکانیزاسیون براشت زعفران، مورد ارزیابی فنی و اقتصادی قرار گرفته است. بررسی ها نشان میدهد که توسعه مکانیزاسیون برداشت زعفران و طراحی ماشین می بایست برای دو سطح مالکیت (کشاورزی معیشتی و کشاورزی صنعتی) بطور جداگانه در نظر گرفته شود. با توجه به عدم یکنواختی سطح خاک در مزارع زعفران، استفاده از ماشین های پرتابل و کارگر محور برای برداشت گل از مزرعه توصیه می گردد تا بتوان عملیات برداشت را با حداقل ضایعات مدیریت نمود. برای مرحله جداسازی کلاله از گل در کشاورزی معیشتی، ماشین برش گل بصورت خانگی توصیه میشود تا ضمن حفظ ظرفیت کاری ایجاد شده، به تولید محصول بهداشتی و استاندارد کمک نماید. برای سطوح مالکیت بزرگ، راه اندازی واحدهای صنعتی و در صورت امکان تکمیل خط تغذیه ماشینی و خودکار گل می تواند از بروز ضایعات گل زعفران در روزهای اوج برداشت جلوگیری نماید.

With a cultivation area of 120,000 hectares and an annual production of 439 tons of saffron, Iran is considered the largest saffron producer in the world. One of the main obstacles and problems in saffron cultivation includes the lack of mechanization in harvesting, high production costs, and the need for a large workforce in a limited harvesting period. This article aims to examine and identify the challenges facing the development of mechanization in saffron flower harvesting and processing from social, technical, and economic perspectives. It also evaluates the existing capacities and potentials, including all activities carried out in the field of saffron harvest mechanization, from technical and economic viewpoints. Studies show that the development of mechanized saffron harvesting and machine design should be considered separately for the two levels of ownership (subsistence farming and industrial farming). Due to the uneven soil surface in saffron fields, the use of portable, worker-operated machines for flower harvesting from the field is recommended to manage harvesting operations with minimal waste. For the stage of stigma separation from the flower in subsistence farming, a home-style flower cutting machine is recommended. This aims to help maintain the created work capacity while contributing to the production of hygienic and standard products. For large ownership levels, setting up industrial units and, if possible, completing the automated and machine-operated saffron flower feeding line can prevent the wastage of saffron flowers during peak harvesting days.