بررسی اثر سطوح کاربرد کائولین تحت تراکم های مختلف کاشت بر رفتارگلدهی و عملکرد گل زعفران (.Crocus sativus L)

به منظور بررسی اثر سطوح کاربرد کائولین تحت تراکم های مختلف کاشت بر رفتار گلدهی و عملکرد گل زعفران (.Crocus sativus L)، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (ایستگاه تحقیقات گناباد در سال های زراعی ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ انجام شد. در این تحقیق تیمار تراکم کاشت (در چهار سطح ۶۰، ۹۰، ۱۲۰ و ۱۵۰ بنه در متر مربع) در کرت اصلی و کاربرد کائولین (در سه سطح شاهد (عدم کاربرد)، ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار و ۱۰۰۰ کیلوگرم در هکتار) در کرت فرعی قرار داشتند. با توجه به ماهیت فاکتور فرعی، داده های آزمایش در سال دوم و سوم بعد از کاشت مورد اندازه گیری و آنالیز قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تراکم و کاربرد کائولین اثر معنی داری بر تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله و وزن تک گل داشت؛ اما اثرات متقابل تراکم به کار برد کائولین فقط بر وزن تک گل معنی دار نبود. بر این اساس افزایش تراکم ۶۰ به ۱۵۰ باعث افزایش تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله و وزن تک گل در هر دو سال مورد بررسی شد. همچنین نتایج اثرات متقابل نشان داد همزمان با افزایش تراکم تا ۱۲۰ بثه در متر مربع در سال اول و ۹۰ بنه در متر مربع در سال دوم کاربرد ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار کائولین باعث افزایش وزن خشک کلاله شد. با توجه به اینکه زعفران گیاهی چند ساله است و نیز اثرات مثبت استفاده از این شیوه مدیریت زراعی در تعدیل درجات حرارت مخصوصا در مرحله گل انگیزی زعفران به نظر می رسد که توصیه کاربردی استفاده از ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار کائولین در تراکم ۹۰ بنه در متر مربع در جهت پایداری و افزایش عملکرد زعفران موردتوجه باشد.

In order to investigate the effect of kaolin application levels under different planting densities on the flowering behavior and yield of saffron flowers (Crocus sativus L.), an experiment was conducted as a split-plot in a randomized complete block design with three replications at the Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Khorasan Razavi (Gonabad Research Station) during the 2019 and 2020 cropping years. In this study, the planting density treatment (at four levels: 60, 90, 120, and 150 corms per square meter) was assigned to the main plot, and kaolin application (at three levels: control (no application), 500 kg per hectare, and 1000 kg per hectare) was assigned to the sub-plot. Due to the nature of the sub-plot factor, the experimental data were measured and analyzed in the second and third years after planting. The analysis of variance results indicated that planting density and kaolin application had significant effects on the number of flowers, fresh flower weight, dry stigma weight, and single flower weight; however, the interaction effects of density and kaolin application were not significant only on single flower weight. Accordingly, increasing the density from 60 to 150 corms per square meter led to an increase in the number of flowers, fresh flower weight, dry stigma weight, and single flower weight in both years under study. The results of the interaction effects also showed that along with increasing the density to 120 corms per square meter in the first year and 90 corms per square meter in the second year, the application of 500 kilograms per hectare of kaolin increased the dry weight of stigmas. Considering that saffron is a perennial plant and also the positive effects of using this agricultural management method in regulating temperature, especially during the saffron flowering stage, it seems that the practical recommendation is to use 500 kilograms per hectare of kaolin at a density of 90 corms per square meter to enhance the sustainability and yield of saffron.