اثر غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد بر عملکرد گل و مادگی زعفران در شرایط بدون خاک

زعفران (Crocus sativus L.) یک گیاه دائمی بدون ساقه از خانواده زنبقیان است. این گیاه تری‌پلوئید و ژئوفیت عقیم بوده و از طریق بذرهای جایگزین تکثیر می‌شود. مدتی است که مشخص شده سطوح نسبی هورمون‌ها و تنظیم‌کننده‌های رشد گیاه بر خوابیدگی، جوانه‌زنی و ظهور گیاه تأثیر دارند. به منظور ارزیابی تأثیر تنظیم‌کننده‌های شیمیایی مختلف و غلظت‌های آن‌ها بر عملکرد گل و خامه زعفران در شرایط بدون خاک (شرایط هیدروپونیک)، آزمایشی به صورت طرح عاملی بر مبنای طراحی بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مجتمع کشاورزی فدک در سال 2014 انجام شد. سه تنظیم‌کننده شیمیایی در چهار غلظت شامل اسید گیبرلیک (GA3) (0، 5، 20 و 40 میلی‌گرم بر لیتر)، کلروکولین کلرید (CCC) (0، 100، 200 و 300 میلی‌گرم بر لیتر) و اسید نفتالین استیک (NAA) (0، 100، 200 و 300 میلی‌گرم بر لیتر) به عنوان تیمارها در نظر گرفته شدند.صفات مورد مطالعه شامل وزن تازه گل، طول کلاله، وزن تازه کلاله، وزن خشک کلاله و تعداد گل‌ها در اکتبر و دسامبر (به عنوان اولین و دومین برداشت به ترتیب) بود. نتایج نشان داد که اثر غلظت بر شاخص‌های عملکرد گل در اولین برداشت معنی‌دار بود (p≤0.01). شاخص‌های عملکرد گل در دومین برداشت به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر هورمون‌های رشد و غلظت‌ها قرار گرفتند (p≤0.05). با افزایش غلظت هورمون‌های رشد، وزن تازه گل، تعداد گل، طول کلاله، وزن تازه و خشک کلاله کاهش یافت. بیشترین طول کلاله و تعداد گل به ترتیب برای CCC با 0.34 سانتی‌متر و 3.41 مشاهده شد. نتیجه‌گیری شد که هورمون‌های گیاهی نقش قابل توجهی در طولانی شدن دوره رکود و شاخص‌های عملکرد گل زعفران دارند.

Saffron (Crocus sativus L. ) is a perennial stemless herb of the Iridaceae family. It is a triploid plant and sterile geophyte that propagated by replacement corms. It has long been known that the relative levels of plant Hormones and growth regulators control dormancy, germination and emergence. In order to evaluate the effect of different chemical regulators and their concentrations on flower and stigma yield of saffron in without soil conditions (hydroponic conditions), an experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Complex of Fadak during 2014. Three chemical regulators at four concentrations such as Gibberellic acid (GA3), (0, 5, 20 and 40 mg. l-1), Chlorocholine chloride (CCC) (0, 100, 200 and 300 mg. l-1) and Naphthalene acetic acid (NAA) (0, 100, 200 and 300 mg. l-1) were considered as treatments. Studied traits were fresh weight of flower, stigma length, fresh weight of stigma, dry weight of stigma and flower number in October and December (as the first and second harvests, respectively). The results showed that the effect of concentration was significant (p≤ 0. 01) on flower yield indices at the first harvest. Flower yield indices were significantly affected by growth regulators and concentrations at the second harvest (p≤ 0. 05). By increasing concentration of growth regulators declined fresh weight of flower, flower number, stigma length, fresh weight of stigma and dry weight of stigma. The highest stigma length and flower number were observed for CCC with 0. 34 cm and 3. 41, respectively. It is concluded that plant Hormones have considerable role in dormancy prolongation and flower yield indices of saffron.