مطالعه اثرات کوددامی و زئولیت بر کارایی جذب و مصرف نیتروژن زعفران (Crocus sativus L.) تحت شرایط کم آبیاری

این پژوهش به بررسی اثرات سطوح مختلف کود دامی و زئولیت بر شاخص سطح برگ، وزن خشک برگ، وزن خشک کلاله، تعداد بنه و کارایی جذب و مصرف نیتروژن زعفران تحت شرایط خشکی پرداخت. آزمایش به صورت طرح اسپلیت-اسپلیت پلات بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آبیاری در سه سطح (۵۰٪، ۷۵٪ و ۱۰۰٪ نیاز آبی)، کود دامی در سه سطح (۹، ۱۸ و ۲۷ تن در هکتار) و زئولیت در سه سطح (۰، ۳ و ۶ تن در هکتار) بودند. نتایج نشان داد که در شرایط آبیاری کامل، کود دامی کامل و زئولیت کامل، شاهد افزایش شاخص سطح برگ و وزن خشک برگ بودیم. همچنین، بیشترین وزن خشک کلاله و تعداد بنه در این شرایط به دست آمد. در شرایط آبیاری کامل، کود دامی کامل و زئولیت کامل، درصد کارایی جذب و مصرف نیتروژن زعفران به طور معنی‌داری افزایش یافت. کاربرد همزمان کود دامی و زئولیت اثرات منفی تنش خشکی بر ویژگی‌های زراعی زعفران را کاهش داد. از منظر کارایی جذب و مصرف نیتروژن مشخص شد که تیمارهای با آبیاری کامل، همراه با بیشترین سطوح کود دامی و زئولیت، بالاترین جذب و مصرف نیتروژن را فراهم آوردند. به طور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که اگرچه کم‌آبیاری تأثیر منفی بسیار بالایی بر کارایی جذب و مصرف نیتروژن دارد، اما اعمال همزمان کود دامی و زئولیت تا حد بسیار زیادی اثرات منفی را متعادل نموده و در پایان سال زراعی منجر به افزایش عملکرد نهایی مزرعه و افزایش کیفیت محصول از جنبه اقتصادی می‌شود.

This study investigated the effects of different levels of manure and zeolite on leaf area index, leaf dry weight, stigma dry weight, corm number, and nitrogen uptake and utilization efficiency of saffron under drought conditions. The experiment was conducted as a split-split plot design based on a randomized complete block design with three replications. Irrigation treatments were at three levels (50%, 75%, and 100% of water requirement), manure at three levels (9, 18, and 27 tons per hectare), and zeolite at three levels (0, 3, and 6 tons per hectare). The results showed that under full irrigation, complete manure, and complete zeolite conditions, an increase in leaf area index and leaf dry weight was observed. Also, the highest stigma dry weight and corm number were obtained under these conditions. Under full irrigation, complete manure, and complete zeolite conditions, the percentage of saffron nitrogen uptake and utilization efficiency increased significantly. The simultaneous application of manure and zeolite reduced the negative effects of drought stress on saffron agronomic characteristics. From the perspective of nitrogen uptake and utilization efficiency, it was found that treatments with full irrigation, along with the highest levels of manure and zeolite, provided the highest nitrogen uptake and utilization. In general, the results of this study indicate that although under-irrigation has a very high negative impact on nitrogen uptake and utilization efficiency, the simultaneous application of manure and zeolite largely balances the negative effects and at the end of the crop year leads to an increase in the final yield of the field and an increase in the quality of the product from an economic perspective.