تعیین تبخیر-تعرق و ضریب گیاهی زعفران به روش لایسیمتری در اقلیم خشک-بیابانی بیرجند

“زعفران گیاهی متعلق به خانواده زنبقیان، علفی، چندساله و نیمهگرمسیری است که کشت آن در استان خراسان جنوبی از اهمیت باالیی برخوردار است. با توجه به اهمیت مقدار آب آبیاری در عملکرد زعفران، این تحقیق بهمنظور تعیین نیاز آبی زعفران در سال زراعی 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند انجام شد.

برای اجرای این طرح از شش مینیالیسیمتر استفاده شد که سه الیسیمتر به محاسبه تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع )چمن( اختصاص یافت و در سه الیسیمتر دیگر گیاه زعفران کشت شد. آبیاری هر کدام از واحدهای آزمایشی بر اساس ظرفیت زراعی و به روش اندازهگیری رطوبت وزنی اعمال گردید. بر اساس نتایج بدست آمده از معادله بیالن آب، میزان تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع و زعفران بهترتیب برابر 81/1138 و 12/764 میلیمتر بود.

طول مراحل مختلف رشد گیاه زعفران شامل مراحل ابتدایی، نمو، میانی و انتهایی بهترتیب برابر 30 ،50 ،55 و 65 روز بدست آمد. در نهایت، بر اساس روش FAO ،نمودار تغییرات ضریب گیاهی ترسیم شد و میانگین ضریب گیاهی در مراحل چهارگانه رشد گیاه بهترتیب برابر 48/0 ، 84/0 ،27/1 و 37/0 حاصل گردید. همچنین اثر مراحل چهارگانه رشد گیاه بر تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع، زعفران و ضریب گیاهی.)P≤0/01( بود م”

Saffron is herbaceous, perennial and semi tropical plant belongs to Iridaceae family that cultivated in Southern Khorasan province as an importance crop. Considering the importance of irrigation water content in saffron yield, this research was conducted to determine the water requirement of saffron in a research farm of the Faculty of Agriculture, University of Birjand in the crop year 2018-2019. Six mini lysimeter were used to carry out this research.

Three lysimeter were used to calculate the evapotranspiration of the reference plant (grass) and in the other lysimeter saffron cultivate. Irrigation of each experimental unit was carried out based on field capacity by weight method. Based on the results obtained from the water balance equation, the potential evapotranspiration of the reference plant and saffron values were estimated 1138.81 and 764.12 mm, respectively.

The length of various growth stages of saffron, including the initial, developmental, middle and end stages, was 30, 50, 55 and 65 days, respectively. Finally, based on the FAO method, the coefficient of variation was plotted and the average crop coefficient at four stages of plant growth was 0.48, 0.84, 1.27 and 0.37, respectively. Also, the effects of four- stages of plant growth on potential evapotranspiration of the reference plant, saffron and crop coefficient were significantly different at 1% level.