بررسی ضرب المثل های گویش گریمنج از منظر علم بیان

ضرب المثل ها به عنوان یکی از بارزترین جلوه های ادبیات عامه، نقش مهمی در شناخت فرهنگ و اندیشه مردم دارد. مقاله پیش رو در نظر دارد ضمن معرفی گویش گریمنج، به عنوان یکی از قدیمی ترین گویش های جنوب خراسان، ضرب المثل های رایج این منطقه را از دیدگاه بلاغی بررسی کند، تا دریابد این امثال از نظر کاربرد ایماژ و صور خیال تا چه میزان قابل توجه هستند و کدام یک از صناعات بیانی در امثال مورد نظر، کاربرد بیشتری دارد. نتایج این تحقیق که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده، بیانگر آن است که ارزش بلاغی این امثال بسیار قابل توجه است و از تمام ظرفیت های علم بیان درآن استفاده شده است و این نتیجه ی قدرت تصویرسازی و خیال پردازی گویندگان، برای نفوذ در دل ها و اذهان است. زیرساخت غالب ضرب المثل ها برپایه تشبیه است اما گرایش به استعاره بویژه استعاره تمثیلی در آنها بیشتر است و بیشتر ضرب المثل ها، استعاره مرکب یا تمثیلی هستند. هم چنین در مثل های رایج گریمنج از واژگان، مفاهیم و اصطلاحات مربوط به کشاورزی و دامداری و اقلیم مخصوص این منطقه مانند زعفران، ولگار و… استفاده شده است. تک مصراعی بودن اغلب امثال این گویش، باعث تاثیر بیشتر و تاکید بر پیام نهفته در آن شده است.

Proverbs, as one of the most prominent manifestations of folklore literature, play an important role in understanding the culture and thought of the people. This article aims, while introducing the Grimanj dialect, as one of the oldest dialects of southern Khorasan, to examine the common proverbs of this region from a rhetorical perspective, to determine the extent to which these proverbs are remarkable in terms of imagery and figures of speech, and which rhetorical devices are used more frequently in the proverbs under study. The results of this research, conducted using a descriptive-analytical method, indicate that the rhetorical value of these proverbs is very significant, and all the capacities of the science of expression have been utilized in them. This outcome reflects the power of imagination and creativity of the speakers to influence hearts and minds. The underlying structure of most proverbs is based on simile, but there is a stronger tendency toward metaphor, especially allegorical metaphor, and most of the proverbs are compound or allegorical metaphors. Additionally, in the common Grimanj proverbs, vocabulary, concepts, and terms related to agriculture, animal husbandry, and the specific climate of this region, such as saffron, vulgar language, etc., have been used.