بررسی اثر چند روش فیزیکی و زراعی بر جمعیت کنه (Rhizoglyphus robini) و عملکرد کلاله زعفران (Crocus sativus L.)

در این آزمایش، تأثیر آفتاب‌دهی با پلاستیک شفاف، زمان کاشت و اولین آبیاری پس از کاشت بر جمعیت کنه (Rhizoglyphus robini) و عملکرد کلاله زعفران به صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی سال‌های 1390 تا 1393 در شهرستان گناباد مورد ارزیابی قرار گرفت. فاکتورهای اصلی شامل آفتاب‌دهی و عدم آفتاب‌دهی خاک قبل از کاشت بودند. هفت روش مدیریت زراعی شامل 1- کاشت در شهریور ماه بدون آبیاری پس از کاشت، 2- کاشت در شهریور ماه همراه با آبیاری بلافاصله پس از کاشت، 3- کاشت در خرداد ماه سال بعد بدون آبیاری پس از کاشت، 4- کاشت در خرداد ماه سال بعد همراه با آبیاری بلافاصله پس از کاشت، 5- کاشت در خرداد ماه سال بعد و آبیاری آن در مرداد ماه، 6- کاشت در شهریور ماه سال بعد بدون آبیاری پس از کاشت و 7- کاشت در شهریور ماه سال بعد همراه با آبیاری بلافاصله پس از کاشت در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد آفتاب‌دهی به‌طورکلی و فارغ از نوع مدیریت اعمال‌شده باعث کاهش جمعیت کنه و افزایش عملکرد کلاله زعفران شد. روش زراعی 4 یعنی آبیاری بلافاصله پس از کاشت زعفران در خرداد موجب شد جمعیت کنه افزایش یابد و در نتیجه باعث کاهش عملکرد کلاله زعفران شد درحالی که روش 2 (کاشت در شهریور و آبیاری بلافاصله بعد از کاشت) جمعیت کنه را کاهش و عملکرد را افزایش داد. عملکرد زعفران در تاریخ‌های کاشت خرداد (روش‌های 3، 4 و 5) نسبت به شهریور (روش‌های 1، 2، 6 و 7) بیشتر بود. کمترین جمعیت کنه و بیشترین عملکرد زعفران به تیمار آفتاب‌دهی و روش زراعی 3 (کاشت زعفران در خرداد سال بعد و بدون آبیاری بعد از کاشت) تعلق گرفت؛ به‌طوریکه در این تیمار نسبت به بدترین تیمار (بدون آفتاب‌دهی، روش 6)، جمعیت کنه را 94 درصد کاهش و در نتیجه عملکرد زعفران را 77 درصد افزایش داد.

In this research, the effects of solarization by transparent plastics, planting time and the first irrigation after planting on the populations of saffron bulb mite (Rhizoglyphus robini) and yield (Crocus sativus L.) were investigated. A split plot experiment was conducted based on randomized complete block design with three replicates from 2011 to 2015 in Gonabad, Khorasan Razavi province. Solarization and non-solarization factors were placed in the main plots. Seven crop managing packages including 1- planting without irrigation in September, 2- irrigation immediately after planting in September, 3- planting without irrigation in June, 4- irrigation immediately after planting in June, 5- planting in June and irrigation in August, 6- planting without irrigation in September of the next year, and 7- irrigation immediately after planting in September of the next year were placed in sub-plots. The results showed that regardless of management package, solarization suppressed the mite populations and increased saffron yield. Package 4, Irrigation immediately after planting on June, increased the mite populations and decreased saffron yields. However, package 2, irrigation on September, reduces the mite populations and increases saffron yield. Planting Saffron in June (packages 3, 4, and 5) resulted in more yield compared to Planting at September (packages 1, 2, 6, and 7). The lowest reduction in the population of mites (94%) and the highest yield (77%) were achieved through solarization and by implementing package 3, treatment and cultivation in June of the next year with no irrigation after planting.