اثر نانو ذرات نقره بر صفات فیزیولوژیک برخی اکوتیپ‌های زعفران (Crocus sativus L.) خراسان جنوبی تحت تنش کم آبی ملایم

این پژوهش به منظور بررسی تأثیر تنش کم آبی و نانو ذرات نقره بر صفات فیزیولوژیک در گیاه زعفران انجام شد. آزمایش در دو سطح کم آبی و نرمال بر روی 10 اکوتیپ زعفران در سه سطح شاهد (آب مقطر)، 55 و 110 پی‌پی‌ام نانو ذرات نقره پیاده شد. این بررسی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. بعد از تهیه نمونه‌های برگی از تمامی تیمارها، اقدامات آنزیمی برای اندازه‌گیری میزان آنزیم‌ها، کلروفیل a، b، کارتنوئید و پروتئین تهیه شد. نتایج نشان داد که اثرات اصلی اکوتیپ، تنش خشکی، نانوذره نقره و اثرات متقابل آنها در همه صفات فیزیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شدند. بیشترین مقدار کلروفیل b، کارتنوئید و آنزیم فنیل آلانین آمونیالیاز تحت تنش خشکی در غلظت 55 پی‌پی‌ام نانوذره نقره نسبت به شاهد مشاهده شد که می‌توان استدلال کرد نانو ذرات به دلیل خاصیت آب‌دوستی و آنتی باکتریال توانسته عملکرد بالایی داشته باشد. بیشترین مقدار کلروفیل a، کاتالاز، پلی فنل اکسیداز و گایاکول پراکسیداز تحت تنش خشکی در تیمار آب مقطر (شاهد) مشاهده شد که می‌توان استدلال کرد نانو نقره در این صفات سمیت ایجاد کرده و باعث کاهش عملکرد در سطوح نانو نقره نسبت به شاهد شده است. درنتیجه اکوتیپ‌های قاین و آرین شهر در شرایط تنش خشکی تحت نانو ذرات نقره با غلظت 55 پی‌پی‌ام بیشترین عملکرد را داشتند.

This research was conducted to investigate the effect of drought stress and silver nanoparticles on physiological traits in saffron. The experiment was implemented on 10 saffron ecotypes at two drought levels (normal and drought stress) and three levels of silver nanoparticles (control: distilled water, 55 and 110 ppm). The study was carried out as a split-plot factorial in a randomized complete block design with three replications. After preparing leaf samples from all treatments, enzymatic assays were performed to measure the amount of enzymes, chlorophyll a, b, carotenoid and protein. The results showed that the main effects of ecotype, drought stress, silver nanoparticles, and their interactions were significant for all physiological traits at the 1% probability level. The highest amounts of chlorophyll b, carotenoid and phenylalanine ammonia-lyase enzyme were observed under drought stress at 55 ppm concentration of silver nanoparticles compared to the control, indicating that nanoparticles can have high performance due to their hydrophilic and antibacterial properties. The highest amounts of chlorophyll a, catalase, polyphenol oxidase and guaiacol peroxidase were observed under drought stress in the control treatment (distilled water), suggesting that nano-silver created toxicity in these traits and caused a decrease in performance at nano-silver levels compared to the control. Consequently, the Qaen and Ariynshahr ecotypes had the highest performance under drought stress conditions with silver nanoparticles at a concentration of 55 ppm.