مطالعه مقایسه‌ای بین دو نوع کورم زعفران (Crocus sativus L.): ترکیبات شیمیایی، اثرات آنتی‌اکسیدانی، ژنوتوکسیک و سیتوتوکسیک

کورم‌های زعفران (Crocus sativus L.) که اغلب به دلیل اندازه کوچکشان دور ریخته می‌شوند، نمایانگر یک محصول جانبی ارزشمند با فواید بالقوه برای سلامت هستند. این مطالعه با هدف افزایش ارزش کورم‌های زعفران از طریق مقایسه کورم‌های ذخیره‌شده (HEES) و کورم‌های تازه (HEEF) از نظر ترکیبات شیمیایی، اثرات آنتی‌اکسیدانی، ژنوتوکسیک و سیتوتوکسیک انجام شد. هر دو نوع کورم در اتانول 50٪ خیسانده شدند و سطوح پلی‌فنول‌ها، فلاونوئیدها، کاروتنوئیدها، لیکوپن، آنتوسیانین‌ها، ساپونین‌ها و قندها اندازه‌گیری شد. ظرفیت آنتی‌اکسیدانی آن‌ها از طریق آزمون‌های DPPH، FRAP و β-carotene ارزیابی شد، در حالی که ژنوتوکسیسیته از طریق آزمون کامت و سیتوتوکسیسیته بر روی سلول‌های نرمال روده‌ای CCD18 با استفاده از آزمون‌های MTT و کریستال ویوله آزمایش شد. نتایج نشان داد که کورم‌های ذخیره‌شده حاوی سطوح بالاتری از ترکیبات فنولی (0.781 ± 0.42 میکروگرم معادل گالیک اسید بر میلی‌گرم عصاره)، فلاونوئیدها (1.13 ± 0.64 میکروگرم معادل کورستین بر میلی‌گرم عصاره) و کاروتنوئیدها (27.99 میکروگرم بتا-کاروتن بر گرم ماده خشک) در مقایسه با کورم‌های تازه بودند. HEES همچنین فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی‌تری با IC50 معادل 169.57 میکروگرم بر میلی‌لیتر در آزمون DPPH نشان داد، در حالی که HEEF IC50 معادل 434.37 میکروگرم بر میلی‌لیتر نشان داد. هر دو عصاره در غلظت 50 میکروگرم بر میلی‌لیتر ژنوتوکسیسیته و در غلظت حدود 300 میکروگرم بر میلی‌لیتر سیتوتوکسیسیته بر روی سلول‌های نرمال روده‌ای (CCD18) نشان دادند. کورم‌های زعفران ذخیره‌شده منبع غنی از مولکول‌های زیست‌فعال هستند و در مقایسه با کورم‌های تازه فعالیت آنتی‌اکسیدانی بیشتری نشان می‌دهند. با این حال، هر دو عصاره در دوزهای بالاتر اثرات ژنوتوکسیک و سیتوتوکسیک نشان می‌دهند که نیاز به ارزیابی دقیق کاربردهای درمانی بالقوه آن‌ها را تأکید می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که کورم‌های زعفران، به ویژه نوع ذخیره‌شده، می‌توانند در زمینه‌های مرتبط با سلامت ارزشمند باشند اما نیاز به بررسی بیشتر دارند.

Saffron (Crocus sativus L.) corms, often discarded due to their small size, represent a valuable by-product with potential health benefits. This study aims to enhance the value of saffron corms by comparing stored corms (HEES) and fresh corms (HEEF) in terms of chemical composition, antioxidant, genotoxic, and cytotoxic effects. Both corm types were macerated in 50% ethanol, and levels of polyphenols, flavonoids, carotenoids, lycopene, anthocyanins, saponins, and sugars were quantified. Their antioxidant capacity was assessed through DPPH, FRAP, and β-carotene assays, while genotoxicity was evaluated via comet assays, and cytotoxicity was tested on CCD18 normal colon cells using MIT and crystal violet assays. Results showed that stored corms contained higher levels of phenolic compounds (0.781 ± 0.42 µg GAE/mg extract), flavonoids (1.13 ± 0.64 µg QE/mg extract), and carotenoids (27.99 µg β-carotene/g dry matter), compared to fresh corms. HEES also exhibited stronger antioxidant activity with an IC50 of 169.57 µg/mL in the DPPH assay, while HEEF showed an IC50 of 434.37 µg/mL. Both extracts displayed genotoxicity at 50 µg/mL and cytotoxicity on normal colon cells (CCD18) at approximately 300 µg/mL. Stored saffron corms are a rich source of bioactive molecules and exhibit greater antioxidant activity compared to fresh corms. However, both extracts demonstrate genotoxic and cytotoxic effects at higher doses, emphasizing the need for careful evaluation of their potential therapeutic applications. These findings suggest that saffron corms, particularly those that are stored, could be valuable in health-related fields but warrant further investigation.