زعفران (Crocus sativus L.) به‌عنوان درمان مکمل نویدبخش برای افسردگی: مروری بر مطالعات بنیادی و بالینی

افسردگی به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی روان‌پزشکی، به یک چالش جهانی تبدیل شده است. علل پیدایش افسردگی پیچیده بوده و شامل عوامل متعددی همچون التهاب، تغییرات در فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF)، اختلال در سیستم گابا (GABA)، فعال‌سازی بیش از حد محور هیپوتالمیک-هیپوفیز-آدرنال (HPA) و ناهنجاری در انتقال‌دهنده‌های عصبی مونوآمینی نظیر سروتونین و دوپامین می‌باشد. در حال حاضر، داروهای ضدافسردگی خط اول درمان محسوب می‌شوند؛ اما عوارض جانبی متعدد و پتانسیل سوء‌مصرف آن‌ها، جستجو برای درمان‌های جایگزین را ضروری ساخته است. در سال‌های اخیر، توجه پژوهشگران به گیاهان دارویی به‌عنوان منابع بالقوه ترکیبات زیست‌فعال با اثرات درمانی جهت درمان افسردگی جلب شده است. زعفران، با طیف وسیعی از خواص دارویی از جمله آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی، ضداضطرابی و ضدافسردگی، به‌عنوان یکی از این گیاهان مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که زعفران و ترکیبات زیست‌فعال اصلی آن، شامل کروسین، کروستین و سافرانال، دارای اثرات ضدافسردگی قابل‌توجهی هستند. مکانیسم‌های عمل این ترکیبات شامل تعدیل استرس اکسیداتیو، کاهش التهاب، تنظیم سطوح انتقال‌دهنده‌های عصبی و تحریک نوروژنز می‌باشد.

Depression, one of the most common neuropsychiatric disorders, has become a global challenge. Its etiology is complex, involving factors such as inflammation, alterations in brain-derived neurotrophic factor (BDNF), GABA system dysfunction, overactivation of the hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA) axis, and abnormalities in monoamine neurotransmitters like serotonin and dopamine. Currently, antidepressants are the first-line treatment, but their numerous side effects and potential for abuse have necessitated the search for alternative therapies. In recent years, researchers have focused on medicinal plants as potential sources of bioactive compounds with therapeutic effects for depression. Saffron, with its wide range of medicinal properties, including antioxidant, anti-inflammatory, anxiolytic, and antidepressant effects, has gained significant attention. Numerous studies have demonstrated that saffron and its main bioactive compounds—crocin, crocetin, and safranal—exhibit notable antidepressant effects. The mechanisms of action include modulation of oxidative stress, reduction of inflammation, regulation of neurotransmitter levels, and stimulation of neurogenesis.