رتبه‌بندی و بررسی اثر ویژگی‌های زعفران بر ترجیحات مصرف‌کنندگان

امروزه با توجه به شدت رقابت و تغییرات مداوم در شرایط محیطی، شناسایی نیازها و خواسته های مصرف کنندگان برای کسب مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بین المللی امری ضروری می باشد. زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف کنندگان این محصول توجه شود. لذا، هدف اصلی این مطالعه رتبه بندی و بررسی اثر ویژگی های زعفران بر مطلوبیت مصرف کنندگان این محصول در شهر مشهد می باشد. در این مطالعه، برای ویژگی های نام تجاری، نوع بسته بندی و وزن به ترتیب 3، 3 و 8 سطح در نظر گرفته شده است و در سال 1398، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ دهنده با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای (با انتساب متناسب) از 13 منطقه مشهد جمع آوری گردید. نتایج مطالعه با استفاده از تحلیل متقارن نشان داد که وزن زعفران عرضه شده به بازار و نوع بسته بندی ویژگی های مهم تأثیرگذار بر ترجیحات خرید مصرف کنندگان می باشند. در تحلیلی جزئی تر و با در نظر گرفتن سطوح ویژگی ها، نتایج مطالعه مؤید آن است که بیشترین مقادیر مطلوبیت مربوط به زعفران پاکتی با وزن 608/4 گرم می باشد. با توجه به نتایج مطالعه، به شرکت های زعفران توصیه می گردد که در تنظیم راهبردهای بازاریابی برای گروه های مختلف مصرف کنندگان به ترجیحات آن ها در بازارهای هدف توجه ویژه ای داشته باشند.

Nowadays, identifying of customers’ needs and wants is essential for obtaining a competitive advantage in domestic and international markets due to the intensity of competition and continuous changes in environmental conditions. Saffron is one of the most valuable and important agricultural
products in Iran. It is necessary to consider preferences of consumers of this product for development of its market. Therefore, the main purpose of this study is to rank and evaluate the effect of saffron attributes on consumer utility of this product in the city of Mashhad – Iran. In this study, 3, 3 and 8 levels of quality were considered for the trade name, packaging type and weight, respectively. The data from 400 respondents were collected using a stratified sampling method from 13 districts of Mashhad – Iran. Conjoint analysis was carried out and the results of the study showed that the weight of saffron marketed and the packaging type are important attributes influencing consumer preferences. In a more detailed analysis and taking into account the attribute levels, the study results confirmed that the highest utility values were found in saffron products with pocket packaging and a weight of 4.608 g. According to the study results, we recommend that saffron companies pay more attention to consumer preferences in target markets when they want to design marketing strategies for different customer groups.