ارزیابی عملکرد گل و بنه و خصوصیات کیفی زعفران در شرایط شبیهسازی شده مدیریت (on farm trials) کشاورزان

این آزمایش با هدف بررسی اثر برخی عوامل مدیریت زراعی شامل مصرف بقایای گیاهی، تراکم بنه و عمق کاشت بر خصوصیات گل و بنه و ویژگیهای کیفی زعفران تحت شرایط مدیریت مزرعه ای کشاورزان(trials farm on )در مزرعه ارگانیک دانشکده کشاورزی دانشگاه
فردوسی مشهد در دو سال زراعی 98-1397 و 99-1398 به صورت کرتهای نواری در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار
اجرا شد. تیمارها شامل مصرف بقایای گیاهی(صفر و شش تن کاه و کلش گندم)، تراکم بنه (10 ،20 و 30 تن بنه در متر مربع)و عمق
کاشت (8 و 15 سانتیمتر) بود. تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، وزن کل بنه های دختری، تعداد کل بنه های دختری، قطر بنه،
وزن تک بنه دختری و صفات کیفی (شامل پیکروکروسین، سافرانال و کروسین) زعفران اندازهگیری شدند. نتایج این آزمایش در سال
دوم نشان داد که اثر ساده کاربرد بقایای گیاهی، تراکم بنه و عمق کاشت بر شاخصهای عملکرد گل و شاخصهای رشدی و عملکرد بنه-
های دختری معنیدار بود (05/0≥P .)اثر ساده و اثر متقابل دوگانه و سه گانه مصرف بقایای گیاهی، تراکم بنه مصرفی و عمق کاشت بنه بر صفات کیفی زعفران معنیدار نبود. مصرف بقایای گیاهی تعداد گل، وزن خشک کلاله، وزن خشک بنه های دختری و تعداد بنه های
دختری در واحد سطح را به ترتیب 15 ،18 ،15 و 3 درصد در مقایسه با شاهد به طور معنیداری افزایش داد (05/0≥P .)بیشترین تعداد
گل، وزن خشک کلاله و وزن خشک و تعداد بنه های دختری در واحد سطح به ترتیب با 41/326 گل در متر مربع، 18/410 میلیگرم بر متر
مربع، 66/1042 گرم بر متر مربع و 17/140 بنه دختری بر متر مربع برای کاربرد 20 تن در هکتار بنه مادری مشاهده شد. با افزایش عمق
کاشت از 8 به 15 سانتیمتر تعداد گل، وزن خشک کلاله و وزن خشک و تعداد بنه های دختری به ترتیب 11 ،15 ،45 و 2 درصد به طور
معنیداری بهبود یافت (05/0≥P .)بطور کلی، بهره گیری از مدیریت زراعی همچون کاربرد بقایای گیاهی، افزایش عمق کاشت (تا 15
سانتیمتر) و کاشت متراکمتر بنه(تا 20 تن در هکتار) میتواند به عنوان راهکارهایی برای تولید پایدار و بهبود عملکرد گل و عملکرد
بنه های دختری در سیستمهای تولید زعفران مدنظر قرار گیرد.

In this study, the effects of agronomic management such as crop residue corm density and planting depth on flower and daughter corm criteria and quality of saffron under on-farm conditions at the Organic Field, Ferdowsi University of Mashhad during two growing seasons of 2018-2019 and 2019-2020 were evaluated as strip plot based on randomized complete block design with three replications. Treatments were crop residue (0 and 6 tons of wheat straw per ha), corm density (10, 20 and 30 t.ha-1) and planting depth (8 and 15 cm). Studied criteria were flower numbers per area, fresh flower yield, dried stigma yield, total weight of daughter corms, total number of daughter corms, daughter corm diameter, mean weight of daughter corm and quality (picrocrocin, safranal and crocin). Results showed that the simple effects of crop residue, corm density and planting depth were significant on flower yield, growth and daughter corm yield of saffron in the second year (p≤0.05). The simple and interaction effects of these factors were not significant on quality. Crop residue application were enhanced the flower number, dried weight of stigma, dried weight of daughter corms and number of daughter corms per m2 up to 15, 18, 15 and 3 percent compared with control, respectively. The highest flower number, dried weight of stigma, dried weight of daughter corms and number of daughter corms were observed with 20 ton corms per ha with 326.41 flowers.m-2, 410.18 mg.m-2, 1042.66 g.m-2 and 140.17 daughter corms.m-2, respectively. Increasing planting depth from 8 to 15 cm improved flower number, dried weight of stigma, dried weight of daughter corms and number of daughter corms per m2 up to 11, 15, 45 and 2 percent compared with control, respectively.