آنالیز رگرسیون برای مقایسه عملکرد زعفران تحت تأثیر خواص فیزیکوشیمیایی خاک، مطالعه موردی در شمال شرق ایران

تحقیق حاضر در طول سال‌های 2015 تا 2017 به منظور مقایسه عملکرد زعفران تحت تأثیر ویژگی‌های خاک در روستای وامنان، استان گلستان، ایران انجام شد که به عنوان یک منطقه جدید کاشت این گیاه نسبت به منطقه قائن، استان خراسان جنوبی به حساب می‌آید. نمونه‌برداری از 30 مزرعه زعفران با سه تکرار انجام شد، یعنی 90 پروفایل از مزارع 3 تا 5 ساله در هر یک از مناطق مورد مطالعه نمونه‌برداری شد. آزمون‌های جارک-برا و وایت و آمار دوربین-واتسون برای برآورد میزان تأثیر ویژگی‌های خاک بر عملکرد زعفران استفاده شد.

نتایج نشان داد که تأثیرات هدایت الکتریکی خاک بر عملکرد در قائن منفی و معنادار بود، در حالی که مقادیر خاک رس و سیلت به طور معنی‌داری و مثبت بر عملکرد تأثیر گذاشتند و مقادیر مربوطه به ترتیب 0.04، 0.19 و 0.1 بودند. با این حال، تأثیر مواد آلی و سطح پتاسیم قابل دسترس بر عملکرد زعفران در وامنان مثبت و معنادار بود و مقادیر آن‌ها به ترتیب 1.45 و 0.19 بودند.عملکرد متوسط زعفران در وامنن 5.3 کیلوگرم در هکتار بیشتر از غیئن بود. بنابراین، می‌توان گفت که وامنن می‌تواند به عنوان مکان مناسبی برای کشت زعفران در نظر گرفته شود.

The present research was conducted during 2015–2017 to compare the yield of saffron as affected by soil characteristics in Vamenan village, Golestan Province, Iran, which is regarded as a new planting zone of this plant compared to Ghayen region, South Khorasan Province, Iran. Sampling was done from 30 saffron farms with three replications, i.e., 90 profiles were sampled from 3 to 5 years old farms in each of the studied areas. Jarque–Bera and White tests and Durbin–Watson statistics were utilized to estimate the impact rate of soil properties on saffron yield.

The results indicated that the effects of soil electrical conductivity on yield in Ghayen were negative and significant, whereas amounts of clay and silt significantly and positively affected the yield with corresponding values of − 0.04, 0.19 and 0.1, respectively. However, the effect of organic matter and available potassium level on saffron yield in Vamenan was positive and significant, and their values were 1.45 and 0.19, respectively. The average saffron yield in Vamenan was 5.3 kg ha−1 higher than that of Ghayen. Therefore, it can be stated that Vamenan may be considered as a suitable location for saffron cultivation.