پرده‌برداری از یک مورد چالش‌برانگیز زعفران تجاری تقلبی

رویکرد تحلیلی ارائه‌شده نوع تقلب در یک محصول تجاری با برچسب «زعفران» که به صورت پودر بسته‌بندی‌شده در یک کشور مصرف‌کننده عمده فروخته می‌شد را آشکار کرد. آزمایش‌های ساده کالریمتری و طیف‌سنجی گنجانده‌شده در استاندارد تجارتی ISO 3632 تنها نشان دادند که این محصول «زعفران خالص» نیست. روش‌های TLC و HPLC پیشنهادی در همان استاندارد برای تشخیص رنگ‌های مصنوعی به دلیل کمبود نمونه موجود، قابل‌اجرا نبودند. از آنجا که نمی‌توان از عدم استفاده از مواد غیر از رنگ‌های مصنوعی اطمینان داشت، بررسی عمیق‌تر از طریق اثر انگشت متابولیک (Metabolic fingerprinting) برای کشف ترکیب شیمیایی نمونه ضروری بود. گردش کار چندمرحله‌ای که از داده‌های کروماتوگرافی (HPLC) و طیف‌سنجی (UV–Vis، FT-IR در ناحیه مادون قرمز میانی و NMR) موجود در پایگاه‌های داده داخلی بهره گرفت، موردی «دست‌ساز» از جایگزینی ۱۰۰٪ زعفران با مخلوطی از ترکیبات شیمیایی خارجی را آشکار کرد؛ به طوری که محصول تجاری نه تنها ظاهر زعفران، بلکه طیف UV–Vis و مقادیر جذب خاص آن را نیز به‌طور تقریبی تقلید می‌کرد. یافته‌ها نشان‌دهنده یک عملیات پیچیده شامل جایگزینی کامل constituents زعفران با ترتریازین و طلوع خورشید زرد (Sunset Yellow) به همراه پروپان-۱،۲-دی‌اول، پروپان-۲-اول و استرهای گلیسرید (احتمالاً به عنوان عوامل امولسیون‌کننده) بود. جالب است که در این تقلب، از ترکیبات سمی اجتناب شده است. به دانش ما، چنین نوعی از تقلب تاکنون elucidated (توضیح داده نشده) نیست.

The analytical approach presented uncovers the type of adulteration of a commercial product labeled as “saffron”, sold packed in powder form in a major consuming country. Simple colorimetric and spectrometric tests included in the ISO 3632 trade standard indicated only that it was not “pure saffron”. The TLC and HPLC methods recommended in the same standard for the detection of artificial colorants were not applicable due to limited sample amount available. Since it could not be precluded that substances other than artificial colorants have been used, deeper investigation through metabolic fingerprinting was necessary to uncover chemical composition of the sample. The multistep workflow that exploited chromatographic (HPLC) and spectroscopic (UV–Vis, mid-infrared (FT-IR), and nuclear magnetic resonance (NMR)) data from in-house databases uncovered a “tailor-made” case of 100% substitution of saffron by a mixture of exogenous chemical compounds in such a way that the commercial product would approximately mimic not only the appearance of saffron but also its UV–Vis spectrum and specific absorbance values. The findings indicated a sophisticated practice, including total substitution of saffron constituents by tartrazine and sunset yellow along with propane-1,2-diol, propan-2-ol and acylglycerols, probably as emulsifier agents. Interestingly, the perpetrators avoided the use of toxic compounds. To our knowledge such a type of fraud has not been elucidated so far.