نقدی بر استاندارد ملی زعفران: ویژگی ها و روش آزمون

امروزه کیفیت، مهمترین موضوع مورد توجه خریداران، تولید کنندگان و تامین کنندگان است و شرایط نوین بازار، تجارت و اقتصاد جهانی لزوم حرکت به سوی استانداردها را لازم و ضروری می نماید. هدف از استاندارد زعفران، تعیین روش های آزمون انواع زعفران می باشد که در واقع کلاله گل زعفران می باشد. توجه به مقررات جهانی به ویژه مقررات جدید اتحادیه اروپا، حضور محصولات غذایی کشورمان بخصوص زعفران را در بازارهای بین المللی راحت تر و مقبول تر می سازد. کشور ما در حال حاضر بزرگترین تولید کننده زعفران جهان است و بیش از ۹۰ درصد محصول زعفران جهان در ایران تولید می شود. گسترش صادرات زعفران ایران با توجه به مزیت نسبی این محصول و ارزآوری قابل توجه آن، دارای اهمیت بسیاری است. کیفیت زعفران بر اساس اندازه گیری های آزمایشگاهی طبق استاندارد ملی آن بررسی، طبقه بندی و درجه بندی می گردد. استاندارد ملی زعفران علیرغم اینکه سندی است که می تواند در کنترل کیفیت زعفران مورد استفاده قرار بگیرد دارای ضعف هایی نیز می باشد. عدم توجه به اندازه گیری، میزان و نوع سموم دفع آفات نباتی، عدم توجه به تقلبات غیر رنگی، عدم توجه به اندازه گیری متابولیت های زعفران با روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا، عدم توجه به شناسایی رنگ های قلیایی و … از جمله ضعف های این استاندارد می باشد. مورد دیگری که می توان به آن اشاره کرد و با توجه به الزامی شدن استقرار استاندارد ایزو ۱۷۰۲۵ در آزمایشگاه های آزمون باید حتما مورد توجه قرار بگیرد، عدم وجود ماده مرجع زعفران در مقایسات بین آزمایشگاهی به منظور تضمین کیفیت نتایج آزمون است.

Today, quality is the most important concern for buyers, producers, and suppliers, and the modern conditions of the market, trade, and global economy make moving toward standards necessary and essential. The purpose of saffron standards is to determine the testing methods for various types of saffron, which in fact are the stigmas of the saffron flower. Attention to international regulations, especially the new European Union regulations, makes the presence of our country’s food products, particularly saffron, in international markets easier and more acceptable. Our country is currently the largest producer of saffron in the world, producing more than 90 percent of the world’s saffron. Expanding Iran’s saffron exports is very important, considering the relative advantage of this product and its significant foreign exchange earnings. Saffron quality is examined, classified, and graded based on laboratory measurements according to its national standard. Despite the fact that the national saffron standard is a document that can be used to control saffron quality, it also has certain weaknesses. Neglecting the measurement, amount, and type of pesticide residues, overlooking non-color adulterations, not paying attention to the measurement of saffron metabolites using high-performance liquid chromatography, ignoring the identification of alkaline dyes, etc., are among the weaknesses of this standard. Another point that can be mentioned, and which must be considered due to the mandatory implementation of ISO 17025 in testing laboratories, is the lack of a saffron reference material in inter-laboratory comparisons to ensure the quality of test results.