شناسایی و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه کارآفرینی و تجاری‌سازی زعفران در مناطق روستایی خراسان جنوبی

“بررسي چگونگي سوقدهي فعاليتهاي سنتي كشاورزي در استان خراسان جنوبي به سمت فعاليتهـاي نوآورانـه و ارائـه ي راهبردهـاي متناسب با آن، همواره از جملهي مسائلي بوده كه توجه محققين اين استان را بخود مشغول نموده است. از اينرو، هدف اصلي مطالعه حاضر، بر بهرهگيري از تفكر كارآفرينانه جهت شناسايي و اولويتبندي راهبردهاي توسعه كارآفريني و تجاريسازي زعفران مناطق روسـتايي اسـتان خراسان جنوبي تعبيه شده است. در اين پژوهش، از رويكرد تلفيقي فرآيند تحليل سلسلهمراتبي و سوات (AHP-SWOT (بهـره گيـري شـده است. نخست، با استفاده از تجزيه و تحليل سوات (SWOT ،(شناسايي و طبقهبندي نقاط قوت، ضعف، فرصـت هـا و تهديـدات فعاليـت هـاي كشاورزي در مناطق روستايي استان خراسان جنوبي صورت گرفته است.

از آنجا كه مسئله تصميمگيري تحقيق حاضر از نوع چند شاخصه و ساختار آن داراي سلسله مراتبي از عناصر تصميم وابسته به هم شامل هدف، معيارها و زيرمعيارها بوده است، از فرآيند تحليل سلسله مراتبـ ي (AHP (براي محاسبه وزن و اهميت هر كدام از معيارها و زير معيارهاي شناسايي شده از طريق تجزيه و تحليل سوات اسـتفاده شـده اسـت . براي گردآوري دادههاي پژوهش، ماتريس مقايسات زوجي هر كدام از مولفهها و گروهها با بهرهگيري از نظر ١٥ نفر از متخصصان و فعـالان صنعت كشاورزي تكميل شده است، كه قوتهاي داخلي با وزن نسبي ٣٧٢/٠ در رتبه نخست و نيز فرصتهاي بيروني با وزن نسـبي ٣٤٤/٠ و تهديدهاي بيروني با وزن نسبي ١٤٨/٠و در نهايت، ضعفهاي داخلي با وزن نسبي ١٣٦/٠ در رتبههاي بعدي قـرار گرفتنـد .

نتـايج بدسـت آمده از اين پژوهش نشان داده است كه مهمترين راهبرد براي توسعه كارآفريني و تجاريسازي زعفـران منـاطق روسـتايي اسـتان خراسـان جنوبي راهبرد SO با شاخص مطلوبيت٢/٢٦ است. بنابراين، با شناخت قابليتها و زمينههاي تأثيرگذار بر بخش كشاورزي، امكـان توسـعه ي محصولات كشاورزي منطقه براساس رويكرد كارآفريني ميسر خواهد بود. با توجه به اين موضوع، ايجاد و توسعهي بسترهاي مناسـب جهـت بازاريابي و تجاريسازي محصول راهبردي منطقه (زعفران)، اتخاذ تدابير لازم جهت آمـوزش در زمينـه تجـاري سـازي، تقويـت و حمايـت از تعاونيهاي خريد و نيز ايجاد شرايط مناسب براي استفاده از تسهيلات بانكي و غيره ميتوان در راستاي توسعهي كارآفريني و تجـار يسـازي محصول زعفران در استان خراسان جنوبي گام مؤثري برداشت.”

The purpose of this study was to use entrepreneurial thinking to identify and prioritize the development strategies of entrepreneurship and commercialization of saffron in rural areas of South Khorasan province in order to rotate traditional agricultural activities in southern Khorasan Province toward innovative activities. In this paper, the integrated approach of the dynamics analysis process SWOT-AHP. First, SWOT analysis has identified and categorized the strengths, weaknesses, opportunities and threats of saffron activities in rural areas of South Khorasan Province. Since the issue of decision making of the present research is of a multi-index type and its structure has a hierarchical component of decision-making elements, including goal, criteria and sub-criteria, the hierarchical analysis process (AHP) to calculate the weight and importance of each of the criteria and The following criteria have been used through SWOT analysis.

In order to collect the research data, the matrix of paired comparison of each of the components and groups was completed using 15 experts and agricultural industry activists, whose internal strengths with the relative weight of 372/0 were in the first rank and also external opportunities with a relative weight of 344/0 And external threats with a relative weight of 148 and, finally, internal weaknesses with a relative weight of 136/0 were ranked next. The results show that the most important strategy for the development of entrepreneurship and commercialization of saffron in rural areas of South Khorasan province is SO strategy with a utility index of 26.2.

The most suitable strategies of this kind are the creation of a suitable platform for private sector investment in the development and commercialization of agricultural products, the use of specialized and experienced personnel to establish community-based associations and promote and educate in the field of commercialization, with emphasis on practical aspects through meetings. And various meetings with the people of the region, marketing and advertising to introduce strategic products in South Khorasan province, the strengthening and support of purchasing cooperatives in the cultivation areas were selected for direct purchase from farmers as the most important strategies.