زعفران، سلطان گونه‌ها: یک مرور کلی

زعفران از کلاله‌های قرمز خشک شده‌ی گیاه گل‌دار پاییزی Crocus sativus L. به دست می‌آید که به خانواده ایرایداس تعلق دارد. این گیاه عمدتاً در ایران، هند، افغانستان، یونان، مراکش، اسپانیا و ایتالیا کشت می‌شود. تولید جهانی زعفران بر اساس برآوردها ۴۱۸ تن در سال و بر روی ۱۲۱,۳۳۸ هکتار است. زعفران به عنوان گران‌ترین ادویه در جهان شناخته می‌شود و به خاطر سه ترکیب بیواکتیو اصلی‌اش: کروسین، پیکروکروسین و سافرانال برای سلامتی انسان مفید است. تقاضا برای زعفران به خاطر نقش جالبش در غذا، دارو و لوازم آرایشی در سطح جهانی در حال افزایش است.

به دلیل کاهش تولید آن، تحقیقات اخیر به منظور مطالعه چگونگی بهبود بازده، کیفیت و فعالیت آنتی‌اکسیدانی زعفران از طریق انتخاب منشاء جغرافیایی و شرایط آب و هوایی پیازک شالیز و همچنین استفاده از محرک‌های زیستی مانند قارچ‌های میکوریزا و انتخاب رژیم‌های آبیاری، روش‌های خشک کردن و فرآیندهای ذخیره‌سازی انجام شده است. فعالیت‌های تحقیقاتی جدید بر ویژگی‌های دارویی این ادویه، مانند محافظت عصبی در زمینه بیماری‌های چشمی، جذب رادیکال‌های آزاد و ظرفیت‌های سم‌زدایی متمرکز شده است. این کار یک نمای کلی از ویژگی‌های تاریخی، اقتصادی، ژنتیکی، گیاه‌شناسی، کشاورزی و کیفی زعفران و همچنین خواص، کاربردهای سنتی و اخیر این ادویه و فراورده‌های جانبی آن مانند گلبرگ‌ها، پرچم‌ها، سبک‌ها، پیازک‌ها و برگ‌ها را ارائه می‌دهد.

Saffron is obtained from the dried red stigmas of Crocus sativus L., an autumnal herbaceous flowering plant belonging to the Iridaceae family. It is largely cultivated in Iran, India, Afghanistan, Greece, Morocco, Spain and Italy. Saffron global production is estimated at 418 t y−1 on 121,338 ha. It is known as the most expensive spice in the world and as beneficial for human health due to three main bioactive compounds: crocin, picrocrocin and safranal.

The demand for saffron is increasing worldwide for its interesting role in cuisine, medicine and cosmetics. Due to the reduction of its production, recent investigations have been conducted to study how to improve stigma yield, quality and antioxidant activity by selecting of corm geographical origin and climatic conditions, using biostimulants such as mycorrhizal fungi as well as choosing irrigation regimes, drying methods and storage processes.

New research activities have been focused on the medicinal properties of this spice, such as its neuroprotection in the context of ocular disease, free radical scavenging and detoxifying capacities. This work offers an overview of the historical, economic, genetic, botanical, agronomic and qualitative traits of saffron as well as the properties, traditional and recent uses of the spice as well as its by-products such as tepals, stamens, styles, corms and leaves.