زعفران علیه اختلالات عصبی-شناختی: مروری بر ترکیبات زیست‌فعال اصلی آن، سرنوشت متابولیکی آنها و مکانیسم‌های بالقوه محافظت عصبی

زعفران (Crocus sativus L.) ادویه‌ای است که در سراسر جهان به عنوان یک عامل رنگ‌دهنده و طعم‌دهنده استفاده می‌شود. زعفران همچنین منبعی از ترکیبات زیست‌فعال متعدد با فواید بالقوه برای سلامتی است. نکته قابل توجه این است که زعفران اثرات مفید مداومی را در برابر طیف وسیعی از اختلالات عصبی انسان (افسردگی، اضطراب، تغییرات خواب) نشان می‌دهد. با این حال، ترکیبات خاص و مکانیسم‌های بیولوژیکی که از طریق آنها می‌توان به این محافظت دست یافت، هنوز مشخص نشده‌اند. در این بررسی، ما جدیدترین شواهد مربوط به فواید عصبی زعفران و همچنین دانش فعلی در مورد ترکیبات اصلی زعفران، فراهمی زیستی آنها و مسیرهای بیولوژیکی بالقوه و مکانیسم‌های فرضی که از طریق آنها اثر محافظتی مفید ممکن است رخ دهد را جمع‌آوری کرده‌ایم. هدف ما ارائه مروری بر اثرات محافظت عصبی منتسب به این محصول و ترکیبات زیست‌فعال اصلی آن و برجسته کردن شکاف‌های تحقیقاتی اصلی بود که باید برای دستیابی به شواهد و درک کامل از فواید زعفران بیشتر مورد بررسی قرار گیرند. به طور کلی، برای پشتیبانی از شواهد زعفران و اجزای اصلی فعال زیستی آن (مانند کروسین، کروستین) به عنوان یک محصول درمانی برای مقابله با اختلالات عصبی، به آزمایش‌های بالینی بهبود یافته و مطالعات پیش‌بالینی با طراحی مناسب نیاز است.

Saffron (Crocus sativus L.) is a spice used worldwide as a colouring and flavouring agent. Saffron is also a source of multiple bioactive constituents with potential health benefits. Notably, saffron displays consistent beneficial effects against a range of human neurological disorders (depression, anxiety, sleeping alterations). However, the specific compounds and biological mechanisms by which this protection may be achieved have not yet been elucidated. In this review, we have gathered the most updated evidence of the neurological benefits of saffron, as well as the current knowledge on the main saffron constituents, their bioavailability and the potential biological routes and postulated mechanisms by which the beneficial protective effect may occur. Our aim was to provide an overview of the neuroprotective effects attributed to this product and its main bioactive compounds and to highlight the main research gaps that need to be further pursued to achieve full evidence and understanding of the benefits of saffron. Overall, improved clinical trials and adequately designed pre-clinical studies are needed to support the evidence of saffron and of its main bioactive components (e.g., crocin, crocetin) as a therapeutic product to combat neurological disorders.