بررسی و مقایسه تأثیر محلول‌پاشی و مصرف خاکی اسید هیومیک بر ویژگی‌های رشد و عملکرد گل زعفران

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی و مصرف خاکی اسید هیومیک بر ویژگی‌های رشد و عملکرد گل زعفران انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 94-1395 در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند اجرا شد. فاکتور اول نوع مصرف اسید هیومیک (مصرف خاکی و محلول‌پاشی) و فاکتور دوم سطوح مصرفی (صفر، 5، 10 و 15 کیلوگرم در هکتار) بود. صفات اندازه‌گیری شده شامل صفات مربوط به برگ (طول و وزن تر و خشک)، صفات بنه (وزن کل، تعداد، وزن و قطر بنه دختری) و صفات گل (تعداد و عملکرد کل گل تر، متوسط طول کلاله و عملکرد کلاله تر و خشک) بودند. نتایج نشان داد نوع مصرف اسید هیومیک تأثیر معنی‌داری بر شاخص‌های رشد برگ (طول، وزن تر و خشک) و شاخص‌های رشد بنه (وزن و قطر بنه دختری) داشت، به‌طوری که بیشترین میزان این صفات با مصرف خاکی اسید هیومیک به دست آمد. همچنین نتایج نشان‌دهنده تأثیر معنی‌دار نوع مصرف اسید هیومیک بر صفات گل (تعداد و عملکرد کل گل تر و عملکرد کلاله تر و خشک) بود. بیشترین عملکرد کلاله تر (781/0 گرم در مترمربع) و خشک (147/0 گرم در مترمربع) با مصرف خاکی اسید هیومیک به دست آمد. سطح مصرفی اسید هیومیک نیز تأثیر معنی‌داری بر شاخص‌های رشد برگ، شاخص‌های رشد بنه و صفات زایشی گل داشت، به‌طوری که بیشترین عملکرد کل گل تر (201/18 گرم در مترمربع) در سطح 10 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک و کمترین میزان آن در شاهد به دست آمد. اثر متقابل فاکتورها نیز بر طول برگ، تعداد گل و عملکرد کلاله خشک معنی‌دار شد. بیشترین عملکرد کلاله خشک (158/0 گرم در مترمربع) و تعداد گل (833/48 گل در مترمربع) با مصرف خاکی 10 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک به دست آمد. به طور کلی نتایج نشان داد اسیدهیومیک سبب افزایش صفات رویشی و زایشی گیاه زعفران شد و مصرف خاکی آن نسبت به محلول‌پاشی نقش مؤثرتری در این صفات داشت. در مجموع، مصرف خاکی 10 کیلوگرم در هکتار اسیدهیومیک سبب افزایش عملکرد کلاله زعفران گردید.

This research aimed to investigate the effect of foliar and soil application of humic acid on growth characteristics and flower yield of saffron. The experiment was conducted as a factorial in a randomized complete block design with three replications during the 2015-2016 growing season at the Faculty of Agriculture, University of Birjand. The first factor was the type of humic acid application (soil application and foliar spraying) and the second factor was the consumption level (0, 5, 10, and 15 kg/ha). Measured traits included leaf characteristics (length and fresh and dry weight), corm traits (total weight, number, weight, and diameter of daughter corms), and flower traits (number and total yield of fresh flowers, average stigma length, and fresh and dry stigma yield). The results showed that the type of humic acid application had a significant effect on leaf growth indices (length, fresh and dry weight) and corm growth indices (weight and diameter of daughter corms). Soil application of humic acid resulted in the highest values for these traits. Similarly, the type of application significantly affected flower traits (number and total yield of fresh flowers, and fresh and dry stigma yield). The highest fresh stigma yield (0.781 g/m²) and dry stigma yield (0.147 g/m²) were obtained with soil application of humic acid. The consumption level of humic acid also had a significant effect on leaf growth indices, corm growth indices, and generative flower traits. The highest total fresh flower yield (18.201 g/m²) was obtained at the 10 kg/ha level, and the lowest was in the control. The interaction of factors was significant on leaf length, flower number, and dry stigma yield. The highest dry stigma yield (0.158 g/m²) and flower number (48.833 flowers/m²) were obtained with soil application of 10 kg/ha humic acid. In general, the results indicated that humic acid increased vegetative and generative traits of saffron, and soil application played a more effective role than foliar spraying in these traits. Overall, soil application of 10 kg/ha humic acid increased saffron stigma yield.