بررسی سنین مزرعه بر عملکرد و فراوانی بنه در گروه‌های مختلف وزنی زعفران زراعی (Crocus sativus L.) (مطالعه موردی: شهرستان فاروج)

به منظور مطالعه تاثیر سن مزارع زعفران بر عملکرد وزنی بنه، تعداد بنه، میانگین وزن بنه، وزن پوشال، تعداد و وزن و درصد فراوانی بنه‌ها در مزارع با سنین مختلف، پژوهشی میدانی در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ در شهرستان فاروج از مناطق عمده تولید زعفران استان خراسان شمالی انجام شد. تیمارها شامل مزرعه در هشت سن و در سه تکرار، جمعاً ۲۴ مزرعه انجام پذیرفت.

در این پژوهش پس از زرد شدن برگ‌های زعفران در نیمه اول خرداد از هر مزرعه با سنین مختلف یک متر مربع به صورت تصادفی انتخاب و بنه‌های موجود از خاک خارج و به آزمایشگاه منتقل و صفات مورد نظر بررسی شدند. نتایج نشان داد میانگین تعداد بنه در مزارع با سنین مختلف ۱۰۱ عدد با وزن ۵۲۱/۱۸ گرم در مترمربع می‌باشد که ۶۰/۸۴ گرم آن را پوشش بنه تشکیل داده است.

مقایسه درصد وزن بنه‌های تا ۵ گرم و ۵/۱ تا ۱۰ گرم و بیشتر از ۱۰ گرم در مزارع با سنین مختلف نشان داد که بین درصد بنه‌های با وزن‌های قید شده تفاوت معنی‌داری وجود داشت. میانگین درصد فراوانی بنه در یک متر مربع در مزارع مورد بررسی به ترتیب ۶۶/۶۶، ۲۷/۰۲ و ۶/۷۴ درصد بود. بنه‌های ۱۰ گرم و بیشتر که موثر در گل‌آوری زعفران می‌باشند به میزان ۲۸/۳۹ درصد در مزارع ۲ ساله مشاهده شد.

To study the effect of saffron field age on corm weight yield, number of corms, average corm weight, tunic weight, number and weight and frequency percentage of corms in fields of different ages, a field study was conducted during the 2021–2022 cropping year in Faruj County, one of the major saffron-producing areas in North Khorasan Province. The treatments included fields of eight different ages with three replications, totaling 24 fields.

After saffron leaves yellowed in early June, one square meter was randomly selected from each field of different ages, and the corms were removed from the soil and transferred to the laboratory for examination of the desired traits. The results showed that the average number of corms in fields of different ages was 101 corms with an average weight of 18.521 grams per square meter, of which 8.60 grams was the tunic.

Comparison of the percentage weight of corms less than 5 grams, 1.5–10 grams, and more than 10 grams in fields of different ages showed a significant difference between the percentages of corms in the mentioned weight groups. The average frequency percentage of corms per square meter in the studied fields was 66.66%, 2.27%, and 74.6%, respectively. Corms weighing 10 grams or more, which are effective in saffron flowering, were observed at 39.28% in 2-year-old fields.